OMMEN – In het jongste nummer (163) van het Ommer historische tijdschrift De Darde Klokke weer aandacht voor verdwenen beroepen.

Het ambacht van veeverloskundige wordt daarin uitgelicht. De veeverloskundige Hendrik Schoemaker moest bij nacht en ontij op pad moest om kalfjes ter wereld te helpen. In het begin op de fiets, maar later met de motor. Een mooie afsluiting van de geboortehandeling was altijd dat er dan ook steevast een borrel op tafel kwam.

Oud Ommer Lex Hollak komt uitgebreid aan het woord om te vertellen over de geschiedenis van zijn ouderlijke boerderij op De Rotbrink, aan de rand van het Ommerbos. De familie van oud-brandweerman en molenaar Lex Hollak heeft ooit gewoond op de herberg Roseboomshaar aan de postweg naar het Duitse Hessen. Lex weet nog dat er een kerkpad liep richting het Ommerbos, toen te voet te doen via smalle bruggetjes bij Nieuwland, Slagenkamp, Alteveer, Oude- en Nieuwe Vlier en de ‘Laatsteslag’.

Verder is er in De Darde Klokke ruim aandacht voor de boerderij Erve ‘De Peppelhof’ in de buurtschap Emsland. Ooit een statige boerderij aan de Balkerweg, maar helaas gesloopt om de bouw van een riante woning mogelijk te maken. De sinds 1912 door de familie Van der Bent bewoonde boerderij viel vooral op door de witte stenen voorgevel met enkel lage rode bakstenen en een sierlijke ronding in het metselwerk.

Behalve om dorstige kelen te laven en hongerige magen te vullen blijkt de herberg De Hongerige Wolf aan de oude Hessenweg in Stegeren ook een rijke geschiedenis te kennen. De naam van de herberg is te danken aan de wolf die Rudolf, de jonker van Collendoorn met pijl en boog wist om te leggen voordat de wolf Ida, de jonkvrouw van Eerde wist aan te vallen. De jonker bracht de jonkvrouw naar de dichtbij gelegen herberg om op verhaal te komen. Lees verder De Darde Klokke met erve ‘De Peppelhof’ en herberg De Hongerige Wolf. →

OMMEN- De herdenkingstocht voor de 70 jaar geleden uit Ommen weggevoerde en vermoorde Joden is op woensdag 3 oktober om 19.00 uur. De tocht begint bij de Varsenerpoort – bij de plek waar de synagoge heeft gestaan – en gaat via de acht locaties waar de weggevoerde Joden hebben gewoond naar de Joodse begraafplaats.

Foto’s: OudOmmen
De voormalige synagoge tijdens een trouwpartij in 1935 (l) en de gedenksteen op het Joodse kerkhof (geplaatst) in 1980 (r)

De organiserende werkgroep Herdenking Joods Ommen vernam dat er ook van Joodse zijde belangstelling is om aanwezig te zijn bij de herdenking. Eerder was de tocht gepland op 2 oktober. Echter, vanwege een Joodse Feestdag (Loofhuttenfeest) met een zogenaamd ‘werkverbod’ kunnen vanuit de Joodse gemeenschap een aantal geïnteresseerden dan niet aanwezig zijn, daar op zo’n feestdag er niet met auto of anderszins gereisd kan worden.

In overleg met Opperrabbijn Jacobs van het Inter Provinciaal Opper Rabbinaat is gekozen om de herdenking te verplaatsen naar woensdag 3 oktober. De Opperrabbijn heeft aangegeven aanwezig te zullen zijn om aan de herdenking deel te nemen en aan het eind van de tocht bij de Joodse begraafplaats enkele woorden te spreken.

De keuze voor 2 oktober was ingegeven door het feit dat het dan exaxt 70 jaar geleden is dat in Ommen bekend werd dat de Joden de volgende dag weggevoerd zouden worden. Op 2 oktober ook werden de Joodse mannen die in werkkamp Witte Pael bij Heerenveen tewerkgesteld waren weggevoerd naar Westerbork. Dit in het kader van zogenaamde “gezinshereniging”. 3 Oktober was de dag dat, na de bekendmaking op 2 oktober, de Joden daadwerkelijk werden afgevoerd uit hun Ommen om nimmer meer terug te keren naar hun Ommen, 70 jaar geleden.

Bron: Harry Woertink – 18 april 2011

In deze tijd van globalisering en mondialisering vinden de Nedersaksische overheden het belangrijk dat streektaalsprekers hun eigen taal kunnen blijven spreken. Om het Nedersaksisch beter te borgen, hebben de overheden een aanvraag gedaan onder deel III van het handvest.

Deze aanvraag is door minister Spies van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties afgewezen. Op 20 maart heeft zij in een brief kenbaar gemaakt aan gedeputeerde Munniksma van de provincie Drenthe, bestuurlijk aanspreekpunt voor de regio, dat het Nedersaksisch niet voor erkenning onder deel III in aanmerking komt. Als redenen worden aangevoerd de te verwachten beleidsintensiveringen, wijzigen van wet- en regelgeving en financiële consequenties voor het Rijk.

De Nedersaksische overheden zijn hierover diep teleurgesteld. De Rijksuniversiteit Groningen (RuG) heeft in 2009 via het rapport ‘Nedersaksisch waar het kan’ onderbouwd dat de overheden in de Nedersaksische regio al aan het gestelde in deel III kunnen voldoen. Op dit moment is er een aktie gaande voor het behoud van he cultureelerfgoed Nedersaksisch. Als u ook wilt dat het Nedersaksische behouden blijft, teken dan nu de petitie! De petitie zal voor de zomer worden aangeboden aan minister Spies van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. De petitite is te vinden op http://www.nedersaksisch-is-een-taal.nl/page/erkennin-Nedersaksisch.

Bron: Harry Woertink – 18 april 2012

De Historische Kring Ommen organiseert in samenwerking met enkele oud-gevangenen van Kamp Erika 4 mei dodenherdenking bij het herinneringsmonument op de Besthmenerberg aan de Hammerweg in Ommen.

Foto: OudOmmen
Herinneringsmonument op de Besthmenerberg

Het programma voor vrijdag 4 mei ziet er als volgt uit:
19.15 uur verzamelen parkeerplaats Steile Oever
19.20 uur vertrek naar het herdenkingsmonument
19.30 uur declamaties door Stijn Braakman en Benthe Kraaijvanger, leerlingen van de OBS Nieuwebrug
19.58 uur twee minuten stilte
20.00 uur bloemlegging
20.05 uur einde herdenking
Vanaf 20.15 uur zijn de deelnemers uitgenodigd om koffie te drinken in het Natuurinformatiecentrum in de Besthmenermolen.

Ter informatie:
Op de gedenksteen staat ‘Nederland gedenk. Ter nagedachtenis aan hen die deze weg gingen naar het concentratiekamp Erika, waar tussen ’42 – ’45 talloze Nederlanders zijn vernederd, gemarteld en vermoord’. De slachtoffers van het kamp worden verder in herinnering gehouden met een een houten kruis. Op 4 mei 2006 is een informatiepaneel met de volgende tekst onthuld: ‘Herdenkingsmonument Kamp Erika. Het gevangenenkamp Erika was van 1941 – 1945 een plek van ontberingen, pijn, vernedering en heel veel leed.’ Erika bestond al vóór de Tweede Wereldoorlog, maar dan als Sterkamp van de theosofische beweging Orde van de Ster met Krishnamurti als spreker. In 1940 viel het kamp in Duitse handen en deed het eerst dienst als gevangenenkamp. Na de oorlog werd de naam Erica (dus met een c) en deed het dienst als bewaringskamp voor gearresteerde Nederlanders. Op 31 december 1946 werd het kamp gesloten. Lees verder Dodenherdenking bij het herinneringsmonument op de Besthmenerberg →

OMMEN – Reinier Paping komt donderdag 15 maart naar Ommen. De Elfstedentochtwinnaar uit 1963 is dan te gast bij de Historische Kring Ommen (HKO) in het Hervormd Centrum, aanvang 20.00 uur om te vertellen over zijn barre tocht die ook bekend staat als ‘De Hel van ’63”.

Reinier Paping was op de dag van zijn overwinning 31 jaar. Geboren in Dedemsvaart uit een gezin van negen kinderen, woonde Paping toen hij de hel van ’63 won in Ommen. Een zomerhuisje op Vakantievreugd was de basis van zijn voorbereidingen.

Reinier volgde de mulo en daarna ging hij naar een jongensinternaat in Amersfoort. Leren was niet zijn hobby, sporten wel. Op zijn zeventiende voetbalde hij al in het eerste van voetbalvereniging Dedemsvaart. Maar hij was ook lid van de gymnastiek- en turnvereniging. Tennissen deed hij ook nog, en schaatsen. Vooral voor laatstgenoemde sport bleek hij veel talent te hebben. Hij verwierf zich een plek in de kernploeg en werd enkele keren Overijssels kampioen. Pas in het laatste jaar legde hij zich toe op het rijden van langere tochten. Des te opmerkelijker en indrukwekkender is zijn prestatie te noemen.

Paping reed in deze barre tocht meer dan de helft alleen af. Tien uur en 59 minuten na de start finishte Paping. Met zijn overwinning verdiende Paping twee jaarkaarten voor de ijsbaan in Deventer en een zilveren sigarettendoos. Een onbekende had hem na zijn overwinning nog een tientje gegeven. Paping begon na zijn overwinning een sportzaak in Zwolle, waar hij tegenwoordig nog steeds woont.

Bron: Harry Woertink – 11 februari 2012

OMMEN – De Ommerschans staat centraal in de nieuwe film gemaakt door leden van de Videoclub Ommen. De film is te zien op vrijdag 24 februari in het Ommer Streekmuseum, aanvang 20.00 uur.

Foto: Jan Ezendam
Streekmuseum-voorzitter Ted Aarents en de Videoclub leden Willem Koops, Jan Ezendam en Hans Beijer met de making-up van de film over de Ommerschans.

De afgelopen maanden is een filmploeg druk geweest met het vastleggen van de rijke geschiedenis van het oude militaire verdedigingswerk. De film is ook een samenwerking tussen het Ommer Streekmuseum, de Vereniging De Ommerschans en de Videoclub Ommen. Behalve eigen beelden is gebruik gemaakt van historisch materiaal om de geschiedenis van de schans weer tot leven te brengen. Om het Spaanse leger tegen te houden werd in 1628 werd de schans aangelegd met vier bastions, een gracht en lunetten. Later, in 1818 was sprake van een bedelaarsgesticht.

Van de schans zelf is alleen nog een deel van de stervormige gracht zichtbaar. De tegenwoordige Balkerweg loopt door de schans. Uit de tijd van het bedelaarsgesticht stamt het kerkhof. De ingang van de oude begraafplaats is onlangs van een fraai hekwerk voorzien. De première van de film loopt parallel met de thema-expositie over de Ommerschans in het museum. Deze tijdelijke expositie tot eind mei bestaat grotendeels uit particuliere collecties, waaronder oude kaarten van de schans, bodemvondsten uit de gracht, waaronder geld die in die periode werd gebruikt. De entree is 3 euro per persoon, inclusief koffie. Het adres van het museum is Den Oordt 7, 7731 CM Ommen. Website: http://www.museum-Ommen.nl.

Bron: Harry Woertink – 11 februari 2012

OMMEN – Er is een film in de maak over de Ommerschans. Leden van de Videoclub Ommen leggen de laatste hand aan de film waarin de rijke geschiedenis van dit oude militaire bolwerk aan de weg tussen Witharen en Balkbrug wordt belicht.

Foto: Jan Ezendam
Streekmuseum-voorzitter Ted Aarents en de Videoclub leden Willem Koops, Jan Ezendam en Hans Beijer met de making-up van de film over de Ommerschans.

De film is een samenwerking tussen het Ommer Streekmuseum en de Vereniging De Ommerschans. “Het idee om een film over de Ommerschans te maken is ontstaan van uit de Videoclub”, zegt Hans Beijer, die samen met Willem Koops en Jan Ezendam verantwoordelijk zijn voor de film. “De geschiedenis van de Ommerschans is interessant genoeg om er een film over te maken. Vooral ook nu er plannen zijn herstel van bepaalde delen van de schans.” In 1628 werd de schans aangelegd als een aardenschans met vier bastions, een gracht en lunetten. Later, in 1818 was sprake van een bedelaarsgesticht. Anno nu is de Ommerschans een natuurmonument. Volgens Beijer komen interessante onderwerpen aan de orde in de film. Ook is gezocht naar historisch materiaal. Dit alles om de geschiedenis van de schans weer tot leven te brengen.

De première van de film is begin volgend jaar in het Streekmuseum. In het museum loopt tot eind februari een thema-expositie over de Ommerschans. Videoclub Ommen komt een keer in de veertien dagen bijeen om elkaar te ondersteunen. Kennis wordt gedeeld. Zonodig worden externe deskundigen uitgenodigd. Vast onderdeel is het vertonen van door leden gemaakte films. Elkaars film beoordelen en op die manier tot een aantrekkelijke film voor het publiek te komen, is één van de doelen die worden nagestreefd. In het verleden zijn door de Videoclub Ommen al diverse interessante films gemaakt. Momenteel wordt ook aan een film over het riviertje de Reest en de vloeivelden bij De Krim gewerkt. Informatie over de Videoclub Ommen is te vinden op de webiste http://www.videom.nl.

Bron: HarryWoertink – 21 november 2011

Foto’s: Harry Woertink
Belangrijk dat de geschiedenis wordt doorgegeven aan de volgende generaties. Deze canon van Ommen biedt daar alle gelegenheid voor’, aldus wethouder Ko Scheele.

OMMEN – De geschiedenis van Ommen is vastgelegd in een cultuurhistorisch overzicht: de canon van Ommen. Daarin worden alle belangrijke gebeurtenissen in Ommen van de afgelopen eeuwen beschreven. Een geschiedenis vastgelegd in vijftig verhalen waarin ook gebouwen, personen en voorwerpen op rij zijn gezet. De canon wordt niet alleen op papier uitgegeven maar is ook op de website http://www.canonvanoverijssel.nl te bewonderen. Bovendien is voor scholen speciaal een digitaal lesprogramma opgezet compleet met beeldmateriaal. Het eerste exemplaar van de canon van Ommen werd op 16 november officieel uitgereikt aan de wethouder voor cultuur in de gemeente Ommen Ko Scheele. In een oude boekenkist werd de canon op feestelijke maar ook spectaculaire wijze in het gemeentehuis bezorgd door in historische kleding gestoken figuren.

De canon van Ommen is een initiatief van de Stichting IJsselacademie, die in navolging van de canon van Nederland een website voor de canon in Overijssel heeft gelanceerd. Leden van de Historische Kring Ommen (HKO), vertegenwoordigd in de canoncommissie hebben beeld en tekst aangeleverd. De uitgave werd mogelijk gemaakt dankzij een forse subsidie van de gemeente Ommen. De IJsselacademie heeft in de persoon van historicus Ewout van der Horst, in samenwerking met zijn uit Ommen afkomstige echtgenote Elleke Steenbergen bovendien een belangrijke bijdrage aan de Ommer canon geleverd.

Volgens wethouder Ko Scheele is sprake van een mooie doorsnede van een rijke en bewogen geschiedenis van Ommen, die soms nationaal en zelfs internationaal van belang is geweest. Scheele zei dan ook erg trots te zijn op het resultaat. Hij onderstreepte het belang om cultuur en geschiedenis door te geven aan de volgende generaties. “Wij staan als het ware op de schouders van onze voorouders en onze kinderen zullen dat na ons doen. De canon van Ommen laat ons dat beleven”, aldus de wethouder. Namens de HKO werd de Canoncommissie gevormd door Leida Bruins, Luuk Vogelzang, Miny Vroegindeweij, Gerko Warner en Ben Wösten. Jan van der Kooij en Wessel Rozema zorgden voor de hedendaagse foto’s. Het boek is voor 15 euro te koop bij de Ommer boekhandels en bij de HKO. Lees verder Uitreiking eerste exemplaar van de canon van Ommen →

OMMEN – Het Streekmuseum in Ommen heeft een thema expositie ingericht over de Ommerschans. Het militaire verdedigingswerk, gelegen tussen Witharen en Balkbrug kent een rijke geschiedenis.

Foto: Harry Woertink
Ted Aarents en Harold Dokter van het museum leggen de laatste hand aan de inrichting van de tijdelijke expositie

Nadat de schans haar militaire functie verloor, deed het dienst als ‘dwangkolonie’ voor landlopers en bedelaars. In de zeventiende eeuw was sprake van een aarden schans met vier bastions, een gracht en lunetten om het Spaanse leger tegen te houden. Daarna kwam er een bedelaarsgesticht. Nu is de Ommerschans een natuurmonument. Er zijn plannen om de Ommerschans op te knappen en de rijke historie weer zichtbaar te maken.

“De expositie geeft een beeld van de geschiedenis van het oude verdedigingswerk”, aldus Ted Aarents voorzitter van het Ommer Streekmuseum. “Met onze bestaande verzameling uit de streek willen we op deze wij ook graag regionale geschiedenis onder de aandacht brengen van ons bezoekers. De Ommense doorgang door het moeras bleek een onneembare vesting”.

De tijdelijke expositie bestaat grotendeels uit materiaal uit particuliere collecties, waaronder oude kaarten van de schans, bodemvondsten uit de gracht, waaronder geld die in die periode werd gebruikt. Bijzonder zijn ook de originele poststukken uit de 19e eeuw van- en naar Ommerschans. Verder zijn er aquarellen te zien van het kazerneachtige gebouw dat toen een van de grootste gebouwen van Nederland behoorde.

Stervormige gracht
Van de schans zelf is alleen nog een deel van de stervormige gracht zichtbaar. De tegenwoordige Balkerweg loopt door de schans. Uit de tijd van het bedelaarsgesticht stamt het kerkhof. In het gesticht was de medische toestand slecht en het eten schaars. Mede door besmettelijke ziekten stierven er dan ook veel mensen. Op het kerkhof liggen maar liefst 5448 mensen begraven uit de periode van 1821-1889. Lees verder Expositie Streekmuseum met oude kaarten en bodemvondsten Ommerschans →

Aan een onlangs in Dalen gehouden examen, afgenomen door het Gilde van Vrijwillig Molenaars, heeft Luuk Vogelzang met succes deelgenomen en slaagde als vrijwillig molenaar.

Foto: OudOmmen
De “Besthmener molen” is in 2010 geheel gerestaureerd tot maalvaardige molen.

De opleiding heeft Vogelzang gevolgd op de Vilsterse Molen, waar Gerard Meierink, eveneens uit Ommen, zijn leermeester was. De “Stichting Ommer Molens”, die zoals bekend een drietal molens in Ommen onder haar beheer heeft, was er erg in haar nopjes toen Vogelzang liet weten dat graag als vrijwillig molenaar op één van die molens aktief te willen zijn. Hij had daarbij een voorkeur voor de recent weer maalvaardige “Besthmener Molen”. Hij brengt het aantal vrijwillig molenaars bij de “Stichting Ommer Molens” hiermee op vijf.

Dick Seigers en Simon van Kampen ( “Besthmener Molen”), Jan v.d.Veek (molen “Konijnenbelt”) en Gerrit van Harten ( molen “Den Oord) gingen hem voor. Op dit moment is nog een vrouwelijke vrijwillig molenaar die de opleiding volgt. Meerdere belangstellenden voor het volgen van een opleiding voor deze prachtige vrijetijdsbesteding zijn van harte uitgenodigd. De molens in Ommen kunnen niet vaak genoeg draaien en/of malen.

Besthmener Molen functioneert begin december als molen voor het afleggen van proefexamen vrijwillig molenaar. Eind mei 2010 werd tijdens een feestelijke bijeenkomst de “Besthmener Molen” weer als maalvaardige molen heropend. Tot aan de laatste restauratie was deze molen wel draaivaardig, maar er kon nog niet gemalen worden. En sinds kort kan dat dus nu ook, er is in deze molen een complete maalstoel geïnstalleerd. De molenaars van deze molen waren dan ook aangenaam verrast toen zij van de examencommissie van het Gilde van Vrijwillig Molenaars te horen kregen, dat de keuze voor het afleggen van een proefexamen voor vrijwillig molenaars op deze molen is gevallen.

Een andere verrassing was dat het Nederlands Bakkerij Museum uit Hattem ook al de keuze op deze molen heeft laten vallen voor het plaatsen van een hoogmaalderij. Een aantal molens was hierin geïnteresseerd om deze maalderij zoveel als mogelijk aan het publiek te presenteren en ten behoeve van educatieve doeleinden beschikbaar te stellen. Zodra de molenbiotoop zodanig is verbeterd (verwijderen van een aantal bomen) dat de molen over voldoende windvang kan beschikken zal de hoogmaalderij in de “Besthmener Molen” worden geplaatst. Uniek om deze maalderij in werking te zien.

Bron: P. Oldeman via Harry Woertink – 18 november 2010