OMMEN – ‘Stichting Herdenking Joods Ommen’ is de naam van de onlangs in Ommen opgerichte stichting.

Het tekenen van de oprichtingsakte van de stichting, v.l.n.r. Kees Wolfert (penningmeester); notaris Jan Willem Bentum; Kest Jelsma (voorzittter) en Gerko Warner (secretaris).
Foto: Harry Woertink

Eén van de doelstellingen is het organiseren van een jaarlijkse herdenkingstocht om de Joodse gemeenschap die Ommen ooit heeft gekend te herdenken. Daarnaast zal de stichting zich inzetten voor het plaatsen van Stolpersteine. De stichting Herdenking Joods Ommen is opgericht op initiatief van ds. Kest Jelsma en wordt ondersteund door alle geloofsgemeenschappen van Ommen, de Historische Kring Ommen, de Darde Klokke en Gemienschop van Oll’Ommer. Ook de gemeente Ommen ondersteunt de initiatieven. Het bestuur van de stichting bestaat uit Kest Jelsma (voorzitter), Gerko Warner (secretaris), Kees Wolfert (penningmeester), Joke Feddema, Dieks Horsman, Wim Neevel, André Jonker en Harry Woertink.

Op woensdag 3 oktober 2012 is het 70 jaar geleden dat de Joodse inwoners van Ommen uit hun huizen werden weggevoerd en naar kamp Westerbork werden gebracht. Om dit te herdenken zal op die datum de eerste herdenkingstocht worden gehouden. Deze tocht voert langs de adressen waar de stolpersteine gelegd zullen worden. Hiermee wil de stichting de Joodse slachtoffers herdenken die uit Ommen zijn weggevoerd. De aanvang van de herdenking is 19.00 uur en heeft als startpunt het plein voor de voormalige synagoge Ommen (Varsenerpoort). Daarna zal er een stille rondgang plaatsvinden die voert langs de huizen waar de verschillende Joodse medeburgers hebben gewoond. Deze eindigt bij de Israëlitische begraafplaats. Tijdens de stille rondgang zullen bij de verschillende adressen de namen worden voorgelezen van de Joodse medeburgers. Lees verder Stichting Herdenking Joods Ommen organiseert 3 oktober herdenkingstocht →

OMMEN – De belangstelling voor de lokale geschiedenis was er altijd wel. Maar een eigen trefpunt daar ontbrak het nog aan in Ommen.

Foto: Harry Woertink

Het tekenen van de oprichtingsakte 20 januari 1997 met v.l.n.r. notaris Gerhard Smelt, Aldien Pasman, Henk van Elburg en Jan Brouwer.

Daarom werd vijftien jaar geleden de Historische Kring Ommen (HKO) opgericht, met als doel heemkundige activiteiten te organiseren en onderzoek naar lokale en regionale geschiedenis te bevorderen. Onder toeziend oog van notaris mr. Gerhard Smelt werd op 20 januari 1997 de oprichtingsakte getekend. Het eerste bestuur bestond toen uit Jan Brouwer (voorzitter), Henk van Elburg (secretaris) en Aldien Pasman (penningmeester). Verder uit Bart Kiestra, Albert van der Vegt, Luuk Vogelzang en Harry Woertink. Voor belangstellende leden was er de mogelijkheid mee te draaien in verschillende werkgroepen. Dit onder leiding van de bestuursleden en de contactpersonen Bram Ruiter, Henk van Dorsten, Marietje Rhee, Leida Bruins en Henk Vos. In september 1997 werd Hans Steen als bestuurslid toegevoegd.

De vereniging viel vanaf het begin gelijk met de neus in de boter: er was niet alleen veel belangstelling om lid te worden, maar er deed zich ook de mogelijkheid voor om voor de geschiedschrijving van Ommen de kolommen van het bestaande Ommer historisch tijdschrift De Darde Klokke te vullen. Bovendien kon met medewerking van de gemeente in het prille begin het historische pandje het ‘Foekertshuus’ aan de Julianastraat als eigen verenigingshuis in gebruik genomen worden. Piepklein en op temperatuur gehouden met drie kachels. Het oude schippershuisje was nog voorzien van een bedstee. Het pandje is door de HKO vernoemd naar een vroegere schipper op de Vecht, die er ooit heeft gewoond. Op 6 november 1997 werd het Foekertshuus officieel geopend, zodat voortaan hier op de eerste donderdag van de maand de zogenaamde inloopavonden gehouden konden worden. Lees verder HKO timmert al 15 jaar aan de weg →

Op de Ommer Bissinghwoensdag van 15 augustus was de HKO ook vertegenwoordigd met enkele bezienswaardigheden van vroeger.

Foto: Harry Woertink

Historische modeshow met (beroeps)kleding van vroeger en nu.

Er waren demonstraties touwdraaien door touwslagers en ouderwets stoelenmatten. Verder werden er knijpertjes gebakken en verkocht. Grote blikvanger was de historische modeshow met (beroeps)kleding van vroeger en nu. Zo zag het publiek onder andere de boer van vroeger en de hedendaagse, maar de laatste voorzien van laptop en I-phone.

Op de bühne in de Brugstraat genoot het talrijke publiek van een mooie show waar veel voor uit de kast was gehaald, met commentaar van Dina Poortier. Zie album “Ommer Bissingh met de HKO – 15 augustus 2012” voor een korte foto impressie van deze zomerse dag.

Bron: Harry Woertink – 15 augustus 2012

Met bloemlegging bij het keienmonument in Ane is zaterdag onder grote belangstelling de Slag bij Ane herdacht van 28 juli 1227.

Onder grote belangstelling Slag bij Ane herdacht
Foto: Harry Woertink

Bij die veldslag op de grens van Overijssel en Drente werd Bisschop Otto II door de Drenten onder leiding van de kastelein Rudolf van Coevorden letterlijk een kopje kleiner gemaakt. Een gevecht van de Drentse boeren tegen hun landsheer voor vrijheid en een betere toekomst. Ook Overijssel kreeg vanaf toen haar vrijheid terug. Vanuit Ommen trok het grote bisschoppelijke leger destijds richting Coevorden. De Drenten hadden zich op een hoger punt opgesteld op deze warme dag. Er zijn nog onderhandelingen gevoerd, maar zonder resultaat.

De verzamelde ridders hadden zich zoiets als een tournooiveld voorgesteld. Maar dat bleek een stinkend moeras te zijn. Te voet was het wel begaanbaar. Echter, de paarden met daarop de in harnas gestoken ridders, gingen na twee of drie keer stampen van de hoeven en draaien door de bovenlaag heen. Paard en berijder konden dan ook geen kant meer op. De Drentse boeren gewapend met schoppen, hooivorken en zeisen kwamen onder aanvoering van Rudolf van Coevorden tegenover de Bisschop en zijn leger te staan. Ze werden het moeras ingelokt waar het zwaar bewapende leger wegzakte. Lees verder Onder grote belangstelling Slag bij Ane herdacht →

De Overijsselse Vecht is een regenwaterrivier in Duitsland en Nederland. Zij is 167 kilometer lang waarvan 60 km in Nederland. Haar oorsprong ligt in het Münsterland en zij mondt bij Zwolle in het Zwarte Water uit.

Het stroomgebied van de Vecht beslaat 3780 vierkante kilometer. In Duitsland wordt de rivier Vechte genoemd. De eerste schriftelijke vermelding van de Overijsselsche Vecht stamt uit omstreeks 1232 en staat in het geschrift Narracio. Er gaat een sage dat rond het jaar 400 prins Vechtan er bij het oversteken van het stroompje verdronken zou zijn. Zijn naam leeft voort in de naam van de rivier. Belangrijke zijrivieren die zich bij de Vecht voegen zijn de Steinfurter Aa, de Dinkel, het afwateringskanaal bij Gramsbergen, die de functie van de Kleine Coevordense Vecht heeft overgenomen waar een deel van Zuidoost-Drenthe op afwatert, en de Regge. Belangrijke plaatsen en gemeenten langs de Vecht zijn: Metelen, Wettringen, Schüttorf, Brandlecht, Nordhorn, Neuenhaus, Hoogstede, Emlichheim, Gramsbergen, Hardenberg, Ommen, Vilsteren, Dalfsen en Zwolle.

De Vecht heeft, tot ver in de 19e eeuw, een belangrijke rol gespeeld in de scheepvaart. De rivier kende een onregelmatige diepgang, waardoor in de zomermaanden de waterstand wel eens extreem laag kon zijn. De rivier was eigenlijk alleen goed bevaarbaar in de waterrijke tijd, ongeveer van oktober tot april. In de zomermaanden viel de rivier bijna droog en lag de scheepvaart soms weken achtereen stil. Lees verder Wetenswaardigheden over de Vecht →

Het bestuur van de HKO maakte zaterdag 21 juli 2012 een tripje naar de bronnen van de Vecht. Met een busje ging het eerst stroomopwaarts waarbij de brinkdorpen Beerze, Diffelen en Rheeze werden gepasseerd.

Foto: Hans Steen (meer foto’s)

Het bestuur van de HKO

Via Hardenberg en Gramsbergen ging het gezelschap in Laar de grens over. Toen via Emlichheim en Neuenhaus naar Nordhorn. Vervolgens richting Bad Bentheim. Van Bad Bentheim naar Darfeld, het beginpunt van de Vecht. Vanaf hier ging het weer stroomafwaarts met de Vecht richting Eggerode. Vervolgens via Schöppingen, Langehorst naar Ochtrup en ging de reis terug via de grensovergang bij Enschede. Ommen en de Vecht zijn één. Daarom is er vanuit Ommen altijd belangstelling waar de bronnen van deze mooie rivier liggen. Vooral ook omdat de omgeving waar de Vecht zich een weg zoektt uniek is. Onderstaand een uiteenzetting over de bronnen van de Vecht en het gebied van het Vechtdal tussen Darfeld en Ommen.

Waar ontspringt de Vecht?
De Vecht ontspringt in het golvende landschap van de Baumberge in het Duitse Münsterland. Kwelzones hier vormen de bronnen voor riviertjes die in alle windrichtingen afstromen. Het laaggebergte van kalkgesteente met veel ondergrondse spleten en gangen zorgt er voor dat regenwater makkelijk diep weg zakt in de onderliggende kalkgesteenten. Het water komt weer te voorschijn in bronnen zoals die van de Vecht bij Darfeld. Ook de Berkel en de Dinkel ontspringen hier. De Dinkel zoekt haar weg richting Twente en kronkelt met de grens mee over Nederlands grondgebied en mondt uit in de Vecht bij Neuenhaus. De Vecht vindt haar weg door Duitsland om bij Gramsbergen aan de Holthemersteeg Nederland binnen te stromen. Lees verder Naar de bronnen van de Vecht in Duitsland →

OMMEN- Het webarchief OudOmmen heeft de 500ste abonnee binnengehaald van de nieuwsbrief ’t Zuute Plassie.

Foto’s: OudOmmen
Foto links: De uitreiking van de Cultuurhistorische Atlas van de Vecht
Foto rechts: V.l.n.r. Gerrit Kleinjan (OudOmmen), Jan Lucas (OudOmmen), Rita Wösten, Ben Wösten, Tjeerd de Leeuw (OudOmmen) en Miny Vroegindewey (OudOmmen)

Om deze mijlpaal niet ongemerkt voorbij te laten gaan kreeg Rita Wösten uit Ommen de uitnodiging naar het Ommer Streekmuseum te komen om als de 500ste abonnee het onlangs verschenen Cultuurhistorische Atlas van de Vecht in ontvangst te nemen. De uitreiking vond plaats door het bestuur van de stichting OudOmmen.nl.

De nieuwsbrief van de internetsite OudOmmen is genoemd naar een Ommer specialiteit die in de periode van Sinterklaas door de Ommer bakkers wordt gebakken. Op 1 september 2007 ging het eerste nummer van ’t Zuute Plassie de deur uit, nadat al ruim een jaar eerder de internetsite OudOmmen.nl van start ging als verzamelsite van alles wat met de historie van Ommen en omgeving te maken heeft.

Volgens Tjeerd de Leeuw, secretaris van de stichting OudOmmen groeit het aantal bezoekers van de website nog steeds en ook het aantal abonnees op ’t Zuute Plassie. De 500ste abonnee kwam ook sneller dan was gedacht. “De specialiteit van onze digitale ’t Zuute Plassie is dat we werken met uniek archiefmateriaal van de gemeente Ommen zoals foto’s en nieuwsfeiten uit het verleden. Hiermee hebben we overigens het belangrijkste deel van het gemeentearchief veilig gesteld, naar nu blijkt mooi op tijd vóór de verhuizing naar Hardenberg. Verdere vaste onderwerpen in ’t Zuute Plassie zijn de posthistorie en Ommen in de zestiger jaren van de vorige eeuw, opgeschreven door journalisten van toen. Veel uniek fotomateriaal door de stichting aangekocht van uitgeverij JosPé, die jaren achtereen ansichten heeft gemaakt over Ommen. En niet te vergeten de bijdrage van het streekmuseum met onder andere nieuwsgierig makende zoekplaatjes”, aldus Tjeerd de Leeuw.

Rita Wösten zegt een regelmatige bezoekster te zijn van OudOmmen.nl “De geschiedenis van Ommen trekt mij. Ik ben in Emmen geboren, maar toch gaat mijn interesse uit naar de omgeving waar ik woon. Misschien wel aangestoken door mijn vader die de geschiedenis van Ommen als hobby heeft’, aldus Rita Wösten, die als receptioniste werkzaam is in de Carrousel. Naast secretaris De Leeuw bestaat het bestuur van de stichting verder uit Jan Lucas (voorzitter) en Gerrit Kleinjan.

OMMEN – In het jongste nummer (163) van het Ommer historische tijdschrift De Darde Klokke weer aandacht voor verdwenen beroepen.

Het ambacht van veeverloskundige wordt daarin uitgelicht. De veeverloskundige Hendrik Schoemaker moest bij nacht en ontij op pad moest om kalfjes ter wereld te helpen. In het begin op de fiets, maar later met de motor. Een mooie afsluiting van de geboortehandeling was altijd dat er dan ook steevast een borrel op tafel kwam.

Oud Ommer Lex Hollak komt uitgebreid aan het woord om te vertellen over de geschiedenis van zijn ouderlijke boerderij op De Rotbrink, aan de rand van het Ommerbos. De familie van oud-brandweerman en molenaar Lex Hollak heeft ooit gewoond op de herberg Roseboomshaar aan de postweg naar het Duitse Hessen. Lex weet nog dat er een kerkpad liep richting het Ommerbos, toen te voet te doen via smalle bruggetjes bij Nieuwland, Slagenkamp, Alteveer, Oude- en Nieuwe Vlier en de ‘Laatsteslag’.

Verder is er in De Darde Klokke ruim aandacht voor de boerderij Erve ‘De Peppelhof’ in de buurtschap Emsland. Ooit een statige boerderij aan de Balkerweg, maar helaas gesloopt om de bouw van een riante woning mogelijk te maken. De sinds 1912 door de familie Van der Bent bewoonde boerderij viel vooral op door de witte stenen voorgevel met enkel lage rode bakstenen en een sierlijke ronding in het metselwerk.

Behalve om dorstige kelen te laven en hongerige magen te vullen blijkt de herberg De Hongerige Wolf aan de oude Hessenweg in Stegeren ook een rijke geschiedenis te kennen. De naam van de herberg is te danken aan de wolf die Rudolf, de jonker van Collendoorn met pijl en boog wist om te leggen voordat de wolf Ida, de jonkvrouw van Eerde wist aan te vallen. De jonker bracht de jonkvrouw naar de dichtbij gelegen herberg om op verhaal te komen. Lees verder De Darde Klokke met erve ‘De Peppelhof’ en herberg De Hongerige Wolf. →

OMMEN- De herdenkingstocht voor de 70 jaar geleden uit Ommen weggevoerde en vermoorde Joden is op woensdag 3 oktober om 19.00 uur. De tocht begint bij de Varsenerpoort – bij de plek waar de synagoge heeft gestaan – en gaat via de acht locaties waar de weggevoerde Joden hebben gewoond naar de Joodse begraafplaats.

Foto’s: OudOmmen
De voormalige synagoge tijdens een trouwpartij in 1935 (l) en de gedenksteen op het Joodse kerkhof (geplaatst) in 1980 (r)

De organiserende werkgroep Herdenking Joods Ommen vernam dat er ook van Joodse zijde belangstelling is om aanwezig te zijn bij de herdenking. Eerder was de tocht gepland op 2 oktober. Echter, vanwege een Joodse Feestdag (Loofhuttenfeest) met een zogenaamd ‘werkverbod’ kunnen vanuit de Joodse gemeenschap een aantal geïnteresseerden dan niet aanwezig zijn, daar op zo’n feestdag er niet met auto of anderszins gereisd kan worden.

In overleg met Opperrabbijn Jacobs van het Inter Provinciaal Opper Rabbinaat is gekozen om de herdenking te verplaatsen naar woensdag 3 oktober. De Opperrabbijn heeft aangegeven aanwezig te zullen zijn om aan de herdenking deel te nemen en aan het eind van de tocht bij de Joodse begraafplaats enkele woorden te spreken.

De keuze voor 2 oktober was ingegeven door het feit dat het dan exaxt 70 jaar geleden is dat in Ommen bekend werd dat de Joden de volgende dag weggevoerd zouden worden. Op 2 oktober ook werden de Joodse mannen die in werkkamp Witte Pael bij Heerenveen tewerkgesteld waren weggevoerd naar Westerbork. Dit in het kader van zogenaamde “gezinshereniging”. 3 Oktober was de dag dat, na de bekendmaking op 2 oktober, de Joden daadwerkelijk werden afgevoerd uit hun Ommen om nimmer meer terug te keren naar hun Ommen, 70 jaar geleden.

Bron: Harry Woertink – 18 april 2011

In deze tijd van globalisering en mondialisering vinden de Nedersaksische overheden het belangrijk dat streektaalsprekers hun eigen taal kunnen blijven spreken. Om het Nedersaksisch beter te borgen, hebben de overheden een aanvraag gedaan onder deel III van het handvest.

Deze aanvraag is door minister Spies van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties afgewezen. Op 20 maart heeft zij in een brief kenbaar gemaakt aan gedeputeerde Munniksma van de provincie Drenthe, bestuurlijk aanspreekpunt voor de regio, dat het Nedersaksisch niet voor erkenning onder deel III in aanmerking komt. Als redenen worden aangevoerd de te verwachten beleidsintensiveringen, wijzigen van wet- en regelgeving en financiële consequenties voor het Rijk.

De Nedersaksische overheden zijn hierover diep teleurgesteld. De Rijksuniversiteit Groningen (RuG) heeft in 2009 via het rapport ‘Nedersaksisch waar het kan’ onderbouwd dat de overheden in de Nedersaksische regio al aan het gestelde in deel III kunnen voldoen. Op dit moment is er een aktie gaande voor het behoud van he cultureelerfgoed Nedersaksisch. Als u ook wilt dat het Nedersaksische behouden blijft, teken dan nu de petitie! De petitie zal voor de zomer worden aangeboden aan minister Spies van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. De petitite is te vinden op http://www.nedersaksisch-is-een-taal.nl/page/erkennin-Nedersaksisch.

Bron: Harry Woertink – 18 april 2012