- Burgemeester Mr. C.P. van Reeuwijk vroeg zo langs z’n neus weg aan de stadsuurwerkmaker H. Oldeman of deze een astronomische klok kon ontwerpen en vervaardigen. Nadat de burgervader uitvoerig had uiteengezet, hoe hij zich dit bijzondere uurwerk uurwerk voorstelde, toog de heer Oldeman aan het werk. Het werd een karwei van maanden, want de opdracht was verre van eenvoudig. Integendeel, alleen al voor het astronomische gedeelte van de klok waren 231 onderdelen nodig. Nadat het ontwerp op papier was gezet kon met werk begonnen worden. De Ommenaar J. Coenraads kreeg de opdracht om de eikenkast te maken, een taak waarvan hij zich op loffelijke wijze kneet. De afmetingen bedragen 68 x 41 x 75 cm. Het model is dat van een antieke Engelse tafelklok. Behalve de juiste tijd wijst deze klok aan: op en ondergang van de zon; de zuidelijke sterrenhemel; de plaats van de zon in het sterrenbeeld waarop ze zich in de tijd van het jaar bevindt. De zon culurieert zodoende laag in de winter en hoog in de zomer, wat aanschouwelijk is voorgesteld. Voorts een wijzer die aangeeft de ouderdom en stand der maan. Een volledig automatisch datum werk met maand– en dagverwijzing, die nimmer verzet behoeft te worden. Heeft een maand 30 dagen, dan verspringt het cijfer 31. In de maand februari verspringt de datum (behalve in een schrikkeljaar) van 28 op de eerste van de volgende maand. De afwijking van de zon is slechts 75 sec. per jaar, zodat de klok 308 jaar kan lopen eer er een graad met de werkelijkheid verschil is. De maan zal in 120 jaar één dag verschil geven. De klok is geheel in stijl gehouden. Uiteraard trekt dit bijzondere uurwerk, dat 14 dagen in de etalage blijft alvorens naar de burgemeesterskamer te verhuizen, sterk de aandacht van het publiek. Een aandacht, volkomen verdiend, want dit is een knap stuk werk, waarop de heer Oldeman trots kan zijn.
Bron: OudOmmen – uit het archief van Jan Lucas – Map14-216+217 # Vertaling: Arie van Tongeren
OudOmmen.nl 