Net over de spoorlijn aan de Hammerweg in Ommen wordt in 1906 de Stoomhoutzagerij Ommen gebouwd met de naam Gerrits & Makkinga.

1919. De stoomhoutzagerij van Gerrits & Makkinga aan de spoorlijn.
Zie voor meer afbeeldingen het album “Stoomhoutzagerij“

Stoom
De spoorlijn is dan nog maar enkele jaren in gebruik. Om een stoommachine om te zetten in een beweging moet water verwarmd worden totdat het kookt. Het werken met water en vuur verklaart daarom de hoge schoorsteen naast de zagerij.

De bouw van de zagerij wordt met het betreffende jaartal (1906) op de gevel in ere gehouden. De oprichters en eigenaren zijn de heren Gerrits en Makkinga. Er wordt ook een woonhuis in de omgeving van de houtzagerij gebouwd.

Landbouwcoöperatie
Het zagen van bomen tot planken wordt volgehouden tot 1919. De Stoomhoutzagerij wordt dan verkocht aan de in 1918 opgerichte Coöperatieve Landbouw Aan- en verkoopvereniging “Ommen en Omstreken”. Eerder had de bond al een loods bij het station in gebruik genomen. De oude zagerij bleek echter geen succes, daarom werd meer toegelegd op het malen van graan als voer voor het vee. Er kwam al snel behoefte aan een betere malerij. Die mogelijkheid deed zich voor toen in 1920 molenaar Jan Spiekman door toenemende concurrentie genoodzaakt was zijn molen aan de Zwolseweg te verkopen. De landbouwvereniging koopt dan de Konijenbeltsmolen en herstart daar haar werkzaamheden als malerij.

Houthandel van Dijk
De overbodige stoomhoutzagerij aan het spoor wordt vervolgens in 1921 weer verkocht. Koper wordt houthandelaar A.M. van Dijk. De inschrijving in het Handelsregister van het nieuwe bedrijf luidt: “A. M. van Dijk, Ommen, Besthem tegenover het station, houthandel en zagerij”. In 1927 laat Van Dijk een landhuis bouwen op het terrein ontworpen door de bouwkundige R. Eggengoor, aan wat nu Wolfskuilstraat 6 heet.

Wonen
Het gebied direct over het spoor, krijgt in de dertiger jaren nog een invulling: Zwarte Paard hotelhouder H.J. Gerrits laat aan de Hammerweg nummers 2 en 4 in 1932 een dubbelwoonhuis bouwen en een jaar later eveneens: de nummers 8 en 10. Er tussen, op nummer 6 wordt door dezelfde opdrachtgever in 1933 ook een vrijstaande woning gebouwd. 

Einde houtzagerij
In 1935 brandt de houtzagerij tot de grond toe af. De machines en veel hout gaan verloren. Er volgt een herstel van de houtzagerij. In 1950 verplaatst de Fa. v. Dijk de houthandel langs het Ommerkanaal met als adres Haven West. Aan de andere kant van het Ommerkanaal (Haven Oost) was toen al sinds 1940 de houtzagerij gevestigd van G.Makkinga. Aan de zagerij aan het spoor komt een einde na het vertrek van Van Dijk. Het is houtwarenfabriek Delissen en Hekman die er verder gaat en het adres Wolfskuilstraat krijgt om hier onder andere tafels en stoelen te fabriceren. Vervolgens worden in 1961 de fabrieksgebouwen overgenomen door Samuel van Royen, die onder de naam Plastiform geplastificeerde tafelbladen maakt. De zaak Plastiform verhuisde begin negentig naar het industrieterrein en op het leegkomend terrein worden in 1994/1995 een viertal luxe villa’s gebouwd.

Tekst: Harry Woertink – Foto: collectie OudOmmen