Het laatste kwartaalblad van dit jaar van de Historische Vereniging “Ni’jluusn van vrogger” verschijnt binnenkort. Een belangrijk deel van het decembernummer is gevuld met een artikel over een oud schrift dat bijna tien jaar geleden in het bezit kwam van museum Palthehof.

Het werd toen in Westerbork gered voordat het de papiercontainer in zou gaan. De afgelopen jaren hebben enkele personen zich bezig gehouden met het sterk vergeelde schriftje. Daaruit is via stamboomonderzoek duidelijk geworden welke weg het kleinood uit Nieuwleusen heeft gevolgd sinds de eerste letters er omstreeks 1773 in zijn geschreven. Hendrik Geerts (Schoemaker) was toen nog maar twaalf jaar en al wees. De eerste bladzijden bevatten teksten uit de Bijbel en waarschijnlijk was dat de aanleiding om het schrift te beginnen. Een aantal jaren later schijft hij er ook iets in over beloningen van werknemers zowel in geld als in natura en over werkzaamheden die werden uitgevoerd. Vervolgens trouwbeloften, waarvan de eerste niet tot een huwelijk komt. Met Hilligje Egberts trouwt hij wel en met haar krijgt hij tien kinderen. In 1795 maakt Hendrik Geerts melding van Engelse huzaren in Nieuwleusen. Het is met enkele woorden zonder uitleg waarin dit is vermeld, maar na bestudering is duidelijk geworden dat in deze Franse tijd een stukje landelijke en plaatselijke geschiedenis elkaar raken.

Een Duitse vrouw
Een paar jaar nadat Hilligje na een huwelijk van ruim 32 jaar is overleden, trouwt Hendrik met de uit Duitsland afkomstige en bijna dertig jaar jongere Janna Kips. In het artikel is getracht te reconstrueren hoe beiden elkaar hebben leren kennen. Het vermoeden bestaat dat dit via een buurman in Nieuwleusen is gebeurd, die als hannekemaaier vanuit Duitsland hier is blijven ‘hangen’. Uit dit huwelijk worden nog drie kinderen geboren en via de jongste blijft het oude schriftje in de familie bewaard. Om meer te weten te komen over de persoon Hendrik Geerts is grafologisch onderzoek naar het handschrift gedaan. Hieruit is naar voren gekomen dat de schrijver een sterke man moet zijn geweest die aanzien genoot. Hij was zelfstandig en actief en verlangde dat ook van anderen. Het schriftje geeft enig licht op het leven in Nieuwleusen rondom 1800 en is daarom belangrijk voor de plaatselijke geschiedenis.

Bron: museum Palthehof / Ni’jluusn van vrogger – 19 november 2014