Bijna vanaf de oprichting van de Historische Kring Ommen startte de werkgroep met haar opdracht om alle boerderijen in stad en ambt Ommen in kaart te brengen.

Van links naar rechts zittend, Dieks Horsman, Albert van de Vegt, Erik Poelarends, Aldien Pasman, Henri Jutten, Gerry Westerhof. Staand van links naar rechts, Henk Schuurman, Luuk Vogelzang, Joop Dunnewind en Ben Wösten. Op de foto ontbreken de leden Gert Hemstede en Gerrie Timmerman.
Foto: HKO

Waarom een dergelijke opdracht: Dit heeft en had alles te maken met het gegeven dat de boeren met hun bedrijven eeuwen lang de geschiedenis van het platteland hebben bepaald. Zo ongeveer vanaf het jaar 1350 tot aan 1850, dus vijf eeuwen lang werd in Nederland het platteland ingedeeld en bestuurd door de marken en haar besturen. Zowel de verdeling van de gronden alsook de rechtszaken die met deze verdeling en het beheer daarvan te maken hadden werden door de markebesturen bepaald.

Het grondgebied van stad en ambt Ommen was verdeeld over 14 Marken, Stad Ommen, Varsen, Stegeren, Arriёn, Vilsteren, Giethmen, Besthmen, Zeesse, Archem, Junne, Eerde, Beerze, Lemele en Dalmsholte. Door de komst van Napoleon en de Franse overheersing in ons land kwam er feitelijk een einde aan het markegebeuren. In het vervolg namen gemeentebesturen deels de taken van de marken over. Ten aanzien van de eigendomsrechten van de gronden werd het kadaster ingesteld. De gronden die in bezit waren van ingezetenen van de diverse marken werden voortaan voorzien van een sectie-en kadasternummer. Het kadaster dat door de Fransen was ingesteld en later voortgezet werd op aandringen van koning Willem 1, kwam gereed in 1832.

De werkgroep Boerderij en veldnamen heeft zich bezig gehouden, en doet dat nog steeds, om de geschiedenis op te zoeken en vast te leggen tussen 1832 en heden. Dit heeft ze gedaan door op bijna alle boerderijen gesprekken te voeren met de bewoners over de geschiedenis van hun bedrijven maar ook daarbij meegenomen bepaalde stamboomgegevens en andere historische feiten. In totaal zijn er van 400 boerderijen gegevens verzameld. Van elk boerderij is een map met gegevens aangelegd. Deze mappen zijn op hun beurt ingedeeld per buurtschap. Men kan stellen dat de buurtschappen ontstaan zijn vanuit het vroegere markegebeuren. De werkgroep is ook begonnen om per buurtschap, naast de boerderijgegevens ook andere historische feiten te verzamelen en daarvan naslagwerken te maken. Deze naslagwerken zijn door leden van HKO en andere belangstellenden in te zien. Voor vragen en informatie kan men terecht bij Ben Wösten, contactpersoon van de werkgroep of bij een van de andere leden. Te weten; Aldien Pasman, Dieks Horsman, Joop Dunnewind, Luuk Vogelzang, Henri Jutten, Erik Poelarends, Evert Geertman, Gerry Westerhof, Albert van de Vegt, Henk Schuurman en Gert Hemstede.

Bron: Ben Wösten – 27 november 2013