Nadat in het jaar 2009 het kwartaalblad van de Historische Vereniging in Nieuwleusen met enkele specials geheel in het teken stond van de Dedemsvaart, is er onlangs weer een reguliere kwartaaluitgave verschenen.

Foto: Biofaan natuurfotografie
De melkbus, gefotografeerd door Herman Wigbels, fotojournalist van 1950 tot 1983 in Salland.

Hierin is weer een groepsfoto opgenomen, dit keer van leerlingen van de Huishoudschool uit 1956. Het hoofdartikel van het blad handelt over de melkbus. Beschreven wordt hoe deze nodig waren nadat aan het begin van de vorige eeuw melkfabrieken ontstonden en de melk dus niet meer op de boerderij werd verwerkt. Voor dat vervoer zorgde de melkrijder die oorspronkelijk met paard en wagen de melkbussen naar de fabriek vervoerde. Hygiëne speelde bij de melkbussen ook een belangrijke rol. Niet voor niets werden ze tot en met geboend en schoongemaakt. Een ander artikel verhaalt over naamgeving. Hiermee nam men het vroeger niet zo nauw. Ook na invoering van de Burgerlijke Stand werden namen voor een en dezelfde persoon nog wel eens verschillend geschreven. In het artikel daarvan een paar treffende voorbeelden.

De blikken bolle
Een inmiddels uitgestorven beroep is dat van inseminator. Ook in Nieuwleusen woonden er een paar. De dochter van één van hen beschrijft het beroep van haar vader, die daarvoor wel eerst op cursus moest. In het begin ging men met een bromfiets naar de verschillende boerderijen om de koeien te insemineren. Dat leverde mooie bijnamen op als “de blikken bolle” of “de riedende stier”. Later maakte men gebruikt van Volkswagen kevers. Het levensverhaal van het onlangs afgetreden bestuurslid Gosse Hoekstra is eveneens in het blad te vinden. Hij kwam met zijn vader, die bakker was, uit Friesland. Hij volgde zelf ook de bakkersopleiding maar doordat hij zij vrouw leerde kennen kwam hij in de modewereld terecht. Ze namen de zaak over van haar ouder totdat ze ruim tien jaar geleden de zaak verkochten.

Lichtmiskanaal
Het rijk geïllustreerde kwartaalblad kan in dit nummer nog niet helemaal om de Dedemsvaart heen, zij het dan dat het een zijkanaal betreft. Dit Lichtmiskanaal werd gegraven om de Dedemsvaart te verbinden met Zwolle. Hierdoor werd de route voor de turfschippers veel korter. Ruim voor de oorlog werd het kanaal al weer gesloten voor de scheepvaart. Toch beleefden aanwonenden, zoals o.a. de schrijver van het artikel, er nog veel plezierige uurtjes met o.a. zwemmen en schaatsen. Langzamerhand groeide het kanaal dicht. Eind jaren 60 werd het gedempt en nu ligt over het traject de autoweg A28.

Losse nummers zijn in Nieuwleusen verkrijgbaar bij The Read Shop, De Blijde Boodschap en bij museum Palthehof.

Bron: Historische vereniging “Ni’jluusn van vrogger” – 13 april 2010