OMMEN – Met het luiden van de klokken van de Hervormde kerk in de vroege ochtend van zondag 11 april wordt herdacht dat vijfenzestig jaar geleden Ommen werd bevrijd van het juk van de nazi’s.

Foto: OudOmmen
De terugkeer van de luidklokken, die in 1943 door de Duitsers uit de Hervormde Kerk zijn weggevoerd

Om het feest van de bevrijding te onderstrepen wordt de bevolking opgeroepen om 11 april de nationale driekleur uit te steken. Het luiden van de gemeenteklokken – een kwartier lang – begint 11 april om zes uur in de ochtend. Om de vijf jaar wordt dit ritueel gehouden waarbij altijd de bevolking van Ommen vroeg uit de veren is om bij het luiden van de klokken aanwezig te zijn. Ook wordt dan het Wilhelmus gezongen.

Vroeger trokken de Ommenaren zelf aan de touwen die met de klok verbonden waren. Maar met de komst van een mechanisch luidsysteem is het nu een kwestie van het omzetten van een schakelaar. Luiden de klokken normaal bij aanvang van een kerkdienst, rouw of trouw en het binnenroepen van de burgers in de stad, op 11 april gaat het om het feest van de bevrijding te vieren.

De twee gemeenteklokken zelf hebben niet de bevrijding van Ommen in 1945 in kunnen luiden. Ze werden namelijk op 16 en 17 april 1943 uit het klokkenhuis weggehaald om in Duitsland te worden gesmolten voor de wapenindustrie. Zover is het echter niet gekomen, want in november 1945 komt het bericht dat de klokken uit Ommen terug zijn gevonden in Hamberg. Op 12 maart 1946 werden de gemeenteklokken weer terug geplaatst. Dat geldt helaas niet voor de klok uit de Gereformeerde Kerk en de kerkklokken uit Beerzerveld en Vilsteren, die nooit weer zijn terug gekomen.

De bevrijding van Ommen door de Canadezen kwam uit zuidelijke richting. Op 6 april 1945 passeren al soldaten van de Manitoba Dragoons de grens bij Den Ham. De brug over de Regge in de buurtschap Nieuwebrug is opgeblazen en Ommen wordt bereikt via de brug over de Regge in Archem. Die is door de Duitsers vergeten. Tegen de avond wordt door de vijand op de Stationsweg een verkenningswagen getroffen. Van de vijf inzittende overleven de 24-jarige George Thomas Wilson en de 22-jarige Gerald Wilfred Soanes de aanval niet. Hotel Paping staat in brand. Er wordt een nieuwe aanval voorbereid. Op 10 april zijn eerst Nijverdal, Hellendoorn en Lemele aan de beurt om bevrijd te worden.

Door de geringe schade aan de Vechtbrug kost het vervolgens de Canadese patrouille weinig moeite om de Vechtbrug over te komen. Het verzet is niet meer dan twee Duitse soldaten op fiets. De rest van het Duitse leger is dan al op de vlucht geslagen. Vervolgens trekt de hoofdmacht van het Canadese leger “Black Watch” richting Ommen. Een bulldozer en tanks trokken mee op. De eerste om opgeblazen bomen op te ruimen en de tanks om zonodig vuursteun te geven. Het is nog vroeg in de morgen als op woensdag 11 april 1945 als eerste de stad Ommen veilig en vrij van de vijand wordt verklaard. De andere compagnieën trekken ook meteen de brug over en slaan links af om de linker flank van de opmars naar het noorden te dekken en nemen positie in de buurtschap Varsen.

Na vijf jaar onderdrukking worden door de Ommenaren voor het eerst weer de Nederlandse driekleur voor de dag gehaald en wapperen onder andere op het gemeentehuis en bij andere gebouwen: Ommen is bevrijd!

Bron: Harry Woertink – 26 maart 2010