‘Mensen zijn hier ongelooflijk gastvrij’

Liefhebbers van volksverhalen kunnen hun hart ophalen. Het boek Dalfser Muggen ligt nu in de boekhandels en staat vol met verhalen over oude en hedendaagse verhalen van de dorpen in de gemeente Dalfsen. Schrijver van het boek is Ruben Koman. De Dordtenaar heeft in vier jaar tijd een boek geschreven dat ongetwijfeld een standaard zal worden voor Dalfeen en omgeving.

Foto: Dalfser Courant
Ruben Koman, prof. dr. Jurjen van der Kooi en Ab Goutbeek snuffelen in het boek dat Koman cadeau kreeg van Goutbeek.

DALFSEN – Voor veel mensen zal hij inmiddels een bekend gezicht zijn. Koman ging voor zijn boek bij honderden adressen langs in de gemeente. Werd hij eerst nog gewaarschuwd dat er hooguit drie verhalen te maken waren, inmiddels weet hij wel beter.

“Elke streek kent zo zijn verhalen, dat is hier “niet anders. Ook hier komen de verhalen naar boven van de Witte Wieven, de kabouters en geesten.” Om alle verhalen te verzamelen stapte de schrijver simpelweg bij de mensen naar binnen. “Het was opmerkelijk om te zien hoe gastvrij de mensen hier zijn. Nadat ze eerst de kat uit de boom hebben gekeken komen ze echt los en hebben ze alle tijd voor je. Voordat je het weet zit je mee te eten bij de mensen thuis. Zo leerde ik kruudmoes en knieperties eten.”

Als westerling moet de taal ongetwijfeld een hindernis hebben gevormd. “In het begin wel, maar het went snel. Ik kan het nu redelijk verstaan. Spreken alleen nog niet. Als ik het probeer gaan de mensen al snel lachen ‘spreek maar gewoon Nederlands’ krijg ik dan te horen. Maar als ik nu door Dordrecht loop krijg ik te horen dat ik knauw, de ‘n’ inslik.” Koman vindt het opvallend om te zien dat er veel verschil is tussen verhalen van de kernen onderling. “In Hoonhorst komt bijvoorbeeld de katholieke aard naar boven.

Veel verhalen zitten daar vol met spot en humor. Terwijl Dalfsen veel godvrezender is. Zo zien mensen in Nieuwleusen een kabouter als een sprookjesfiguur, terwijl anderen in Dalfsen deze zien als een soort demon.” Maakt dat het werken in Dalfsen, toch een redelijk protestants bolwerk, dan niet lastig? “Dat verschilt per persoon. Ik heb met dominees gesproken die juist interesse hadden in volksverhalen, terwijl anderen mij zo’n beetje uitmaakten als ketter.”

Het boek Dalfser Muggen is nu te koop bij verschillende boekhandels in de gemeente Dalfsen.

Hulp voor schrijver Koman

Ruben Koman heeft bij het schrijven van het boek hulp gehad van een aantal mensen die thuis zijn in de geschiede­nis van de kernen in Dalfsen. Onder andere Henk van ’t Zand, columnist van de Dalf-ser Courant, heeft een steen­tje bijgedragen. Veruit het meeste contact heeft Koman gehad met Ab Goutbeek. ‘De wandelende encyclopedie’, zoals de schrijver hem omschreef. “De man heeft zo ongelooflijk veel kennis in huis, hij is echt een ongelooflijke steun voor me geweest. Samen met zijn vrouw hebben we heel wat uren doorgebracht.” Naast plaatselijke kenners heeft Ruben Koman ook veel contact gehad met de IJssel-academie, die ook mede-uit­gever van het boek is, samen met uitgeverij Profiel. Verder heeft Koman veel onderzoek verricht samen met het Meertens Instituut, waar hij binnenkort begint met een nieuwe baan.

Foto: Dalfser Courant
Jopie Neuteboom doet haar verhaal tijdens de presentatie van het boek.

Verhaal: Leung’n baron op de kogel

Oes leger lag ies veur ’n Turk­se stad, waor as wi’j met gien meugelijkheid ien konn’n koom’n: d’rzat ’n dikke muur omhen. Overal stunn’n Turk’n op wacht. De generaal röp mi’j en zee: “Gao es kiek’n hoeveule kanonn’n en soldaot’n d’r ien de stad bint. Ie denkt d’r mar ’s oaver, hoe aj’ dat doen wilt”. Nou, daor waa’k mooi klaor met! Hoe mos ik daor met an? De volg’nde dag reê’k met peerd langs oeze kanonn’n. Daor scheut mi’j wat in ’t ziniïk trökke ’t goed an van ’n Turk, die wi’j evang’n haan’n. ’t Leek narg’ns naor, mar ie möt wat. Oeze soldaot’n woll’n mi’j zowat ummeleng’n, mar ze herkenn’n mi’j an mien stemme en mien peerd. Ik bunne mien peerd an ’n boom vaste en gonge körtbi’j ’n kanonneloop staon. “Ka-boem!”.

Toen de kogel uut de loop kwaamp, sprong ik d’r as de drommel boöm’nop. Zo vleug ik oaver de mure boöm’n de stad. Uut de lucht kon ‘k alles mooi bekiek’n, ha ‘k zo bedacht. Mar hoe mos ik weer trugge? Ik zag iniens da ‘k mien eing’n leerz’n nog an-hadde. Daor konn’n ze me­den an zien da ‘k gien échte Turk waar. ‘k Dagge: “Foute boel!”. Ik had mazzel! De Turk’n scheut’n oken die ko­gel kwam zowat récht op mi’j aof. Ik nam ’n raom en zat op die aand’re kogel! Eêm’n later ploffn ik ien oes kaamp dale. Det ha ‘k knieftig ‘edaon. Mien peerd hinnikt’n van bliedschop. Van alle veraldereerdheid wus ik niet meer hoeveule soldaot’n en kanonn’n d’r an de Turkse kaante waar’n. ‘k Heb ’t ‘r leemtig aof ebracht. Aans ha’k oe dit veurval nooit kunn’n vertell’n!’

Bron: Ommer Nieuws – 14 juni 2006