“Het stadje Ommen heeft nauwe, bochtige straatjes en aan de buitenzijde dragen de vrouwen nog de Overijsselse kap en brandt het haardvuur in open schouw”, zo luidt een beschrijving uit 1932 over Ommen en omgeving.

1932. Gasthuisstraat in Ommen. Daar waar de deur open staat woonde eerder de familie Woertink, tegenwoordig elektrozaak met de naam EP

Kasteel Eerde
Aan de zuidzijde van Ommen ligt Kasteel Eerde. Eenmaal een roofslot, waar in de 14de eeuw ridder Everhard van Essen de schrik van de omgeving was, en dat nu, bezitting van het geslacht van Pallandt, een der schoonste kastelen van ons vaderland is. Meer dan woorden getuigen de afbeeldingen van deze schoonheid, waaraan vele geslachten door de eeuwen heen het hunne hebben bijgedragen. Een wonder van architectuur is de trap in de hal, welke door geen enkele pijler wordt gesteund.

Hier in de meander van de Vecht bij De Stokte meerden heel vroeger schippers aan met hun zomp om vracht te lossen.

De Wolfsteeg (langs de huidige De Stokte) in de herfst met de Bentheimer zandsteen en een meanderende Vecht op de achtergrond.

Het wagenpad langs de waterkant was de loswal van Oudleusen. De afstand om in het dorp Oudleusen te komen was maar kort. Vanaf de Dorpssteeg en de Pieriksteeg liep over de es tussen het koren door de Wolfsteeg, die naar de rivier leidde.

Het is moeilijk voor te stellen, maar ooit was de rivier Vecht een belangrijke verkeersader tussen Zwolle, Nordhorn en Twente. Hier voeren schepen af en aan: zompen met weinig diepgang die niet veel water nodig hadden. Naar Zwolle brachten ze bijvoorbeeld Bentheimer zandsteen, waarmee het Koninklijk Paleis in Amsterdam is gebouwd.

De Voormars is niet alleen een straat met huizen maar van vroeger uit ook een stadsweide.

1939. De Voormars als hooiland. Op de achtergrond de RK-kerk en Huis Den Hof. Ook zichtbaar zijn het huis van Schuurman en de RK-school.
Klik op deze link voor het fotoalbum De Voormars

Op de kop van De Voormars met de Varsenerstraat stonden eerder twee huisjes van de RK-kerk – bewoond door de families Melenhorst en Assink – met in het verlengde de Rooms katholieke lagere school. De huisjes en de school hebben in 1967 het veld moeten ruimen voor de aanleg van een nieuwe parkeerplaats, evenals het tegenover Huis “Den Hof” gelegen woning van aannemer Schuurman. Jammer genoeg moe(s)t steeds meer ruimte van de stadsweide ingeleverd worden voor het parkeren van auto’s.

Vroeger ging men te voet naar school of kerk.

Giethemer kerkbrugje in het ochtendgloren.

Kerk en school
De meeste korte routes liepen over zogeheten kerkenpaden. In de gemeente Ommen zijn nog twee van deze historische kerkenpaden zichtbaar: Bergpad en Giethmenerkerkpad. Vroeger hadden meerdere Ommer buurtschappen kerkenpaden.

Kerk en school
De meeste korte routes liepen over zogeheten kerkenpaden. In de gemeente Ommen zijn nog twee van deze historische kerkenpaden zichtbaar: Bergpad en Giethmenerkerkpad. Vroeger hadden meerdere Ommer buurtschappen kerkenpaden.

Bergpad en ’t Ekkelbössie
Het Bergpad was bedoeld voor inwoners uit Besthmen en liep vanaf de Vechtbrug naar de buurtschap Besthmen. Vanaf 1905 moest men ook voor het eerst de toen nog onbewaakte spoorlijn oversteken.

Giethemerkerkpad
In Giethmen is het kerkpad voorzien van een voetbrugje, ook wel het Giethemer kerkbrugje genoemd.

Het Panelenpad in de diverse steegjes in Ommen zorgt samen met de bloempracht voor een kleurrijk stadscentrum.

Fleurige panelen, bloemen en planten sieren Ommen.

Publieke gevels
Het is een begrip in kunstzinnig Ommen, het Panelenpad, verzorgd door kunstenaars van de stichting Vechtdalkunsten. 15 Jaar geleden werden de eerste panelen in het centrum van Ommen opgehangen. Enorme kleurrijke schilderijen van 2,5 bij 1,25 meter, versierden de publieke gevels. Enthousiaste reacties van zowel bewoners, bezoekers als kunstenaars zorgden ervoor dat al snel meerdere panelen beschilderd en opgehangen werden. Steun van de gemeente ontbrak hierbij niet.

De Ommer middenstand en industrie had aan het begin van de vorige eeuw weinig reden tot klagen, of het moet de concurrentie zijn geweest.

1906. Drukte in de Brugstraat.

Onderzoek
Een goede boekhouding of een balans aan het eind van het jaar ontbrak ze echter.  ‘Door niemand wordt een zodanige aantekening gehouden, dat men met vrucht aan het einde des jaars de kas zou kunnen opmaken’. Dit blijkt uit een onderzoek van toen over het reilen en zeilen van de middenstand in Stad-Ommen. Ingewikkelde vraagstukken over belastingen en dergelijke speelden toen kennelijk nog niet.

Bevolking Stad-Ommen
“De bevolking bestond in 1874: uit 2673 zielen; 1879: 2670 zielen: 1884: 3076 zielen; 1889: 1830 zielen; 1894: 1562 zielen; 1899: 1599 zielen; 1904: 1714 zielen; 1908: 1788 zielen. De aanzienlijke daling van het bevolkingscijfer tussen 1884 en 1889 is een gevolg van de opheffing van de rijkswerkinrichting te Ommerschans gelegen in de gemeente Stad-Ommen, welke in 1889 plaats had.

VECHTDAL – De vereniging “Herdenking Slag bij Ane” organiseert op zaterdag 16 augustus weer de jaarlijkse herdenking om de Slag bij Ane (1227).

2024. Bloemlegging het het monument dat herinnert aan de Slag bij Ane in 1227.

Lezing militair historicus
Kort voorafgaand aan de herdenking onthult militair historicus Ronald de Graaf door middel van een lezing een nieuwe visie op de slag bij Ane, die heeft plaatsvonden op 28 juli 1227. Waar andere onderzoekers zich veelal op één bron baseerden, komt De Graaf als specialist op het gebied van middeleeuwse oorlogsvoering tot nieuwe inzichten, door deze te vergelijken met andere veldslagen en door onderzoek van andere kronieken en oorkonden.
De lezing wordt gehouden in het Info Centrum Vechtdal Gramsbergen (Museum Gramsbergen), aan de Meiboomplein 4, gelegen in het centrum van Gramsbergen, aanvang 14.00 uur.      

Het komt niet vaak voor dat een gemeentebestuurder zijn grondgebied als het ware op een presenteerblaadje komt aanbieden als oefenterrein voor het leger.

1974. Wethouder Seinen (staand) speecht tijdens de raadsvergadering bij het afscheid van burgemeester van Reeuwijk. v.l.n.r. mw Van Reeuwijk, burgemeester van Reeuwijk, wethouder G. J. Seinen, gemeentebode H. Moerman en gemeentesecretaris. J. Frens.

Oppositie
Integendeel, elk plan voor uitbreiding van de militaire oefengelegenheid in ons land wordt met argwaan ontvangen en natuurbeschermers en recreatiebevorderaars en gemeentebestuurders strijden om het hardst om het leger buiten de deur te houden. Niet in Ommen, althans in 1970, want dan mogen als het aan wethouder Seinen (ARP) ligt, militairen oefenen in de natuur van Ommen.

Het is moeilijk voor te stellen, die kleine bootjes op de Vecht met als lading grote en zware blokken steen: Bentheimer zandsteen, een geliefd handelswaar.

Langs het fietspad aan de Beerzerweg in Zeesse ter hoogte van de twee hooibergen ligt een grote brok zandsteen afkomstig uit de rotsen van Bentheim.

Bouw- en siersteen
De Vecht diende tot eind 1800 als de belangrijkste transportader tussen Zwolle, Nordhorn en Twente. De kleine schepen – zompen – hadden als platbodems weinig diepgang nodig en dus ook niet veel water. Dat was maar goed ook want in droge tijden was de Vecht nauwelijks bevaarbaar. Het zandsteen was afkomstig uit de steengroeven bij Bentheim, vlak over de grens bij Oldenzaal. Hij is hard, poreus en weersbestendig en als bouw- en siersteen uitermate geschikt. Bouwmeesters, steen- en beeldhouwers wisten en weten deze steensoort te waarderen. In talrijke plaatsen in Nederland zijn historische gebouwen gebouwd met het Bentheimer zandsteen. Het Paleis op de Dam in Amsterdam, de Waag in Deventer, de Plechelmuskerk in Oldenzaal, overal werd gebouwd met zandsteen uit de Duitse grensplaats. Zandsteen werd al vroeg gebruikt voor doopvonten, grafstenen, slijpstenen, molenstenen en later voor bouwornamenten zoals trappen en gevelstenen. Ook werd het gebruikt voor fundamenten van boerderijen en randen van waterputten.

De Vecht
Via de Vecht werden de uit de rotsen gehouwen stenen naar Zwolle geëxporteerd om hier te worden overgeladen op grotere schepen via de Zuiderzee naar het westen. Al sinds de 11e en 12e eeuw wordt er in het graafschap Bentheim zandsteen gedolven. De vorst van Bentheim en Steinfurt bezat in de hoogtijdagen van het graafschap maar liefst 9 steengroeven. De grootste lag tussen Bad Bentheim en Schüttorf. Veel Duitse steenhouwers vestigden zich in Nederland, om daar met hun specialisme aan de vraag van de bouwheren te voldoen. Rondtrekkende steenhouwers gaven de grove blokken zandsteen op de bouwplek hun uiteindelijke vorm. Hier en daar lieten zij hun steenhouwersmerken in de bouwwerken achter.

Ommen
In de hervormde kerk aan de Brugstraat in Ommen is ook Bentheimer zandsteen verwerkt. Bij het Streekmuseum bevindt zich een waterput van Bentheimer zandsteen. Verder is in Ommen het zandstenen alliantie-wapen van Friesendorp-Walraven te vinden. Het betreft een gevelsteen uit een in 1969 afgebroken pand in de Brugstraat. De steen is begin dit jaar teruggeplaatst op de gevel van het appartementencomplex aan de Brugstraat/hoek Burggraven.

Lees verder Bentheimer zandsteen vond als geliefd handelswaar zijn weg via de Vecht →

Gebeurtenissen in de Tweede Wereldoorlog in en rond Ommen opgeschreven aan de hand van een opsomming van historische informatie uit het archief van wijlen Jan Lucas. Er is tussen 1940-1945 meer gebeurd dan hier is vermeld. Daarvoor verwijzen we naar het totale overzicht elders op deze website.

Restanten van een neergestort Engels vliegtuig in Stegeren.
Foto: OudOmmen
Zie voor meer foto’s het album “2e Wereldoorlog”.

Zie voor meer artikelen uit de categorie “Wetenswaardigheden uit het archief”.

Welke wetenswaardigheden zijn er over gebeurtenissen in de Tweede Wereldoorlog bekend ?
Wij hebben de volgende informatie (cursief = letterlijk) uit het verleden opgegraven:

• 27-04-1941 [Map15-178, Gebeurtenissen]
  V.m. half zes stort in de buurtschap Stegerveld ± 500m. ten noorden van de weg Ommen-Hardenberg, gerekend vanaf de buurtschap Arrien, een vliegtuig brandend neer. 4 Engelse militairen worden opgevangen door het hoofd der bijz. school te Hoogengraven. Een van hen heeft een hoofdwond en één heeft een verstuikt enkel. De beide anderen zijn ongedeerd.

• 31-10-1941 [Map15-178, Gebeurtenissen]
  ’s Avonds ± 22.40 uur komen een 8-tal vliegtuigbommen tot ontploffing in wei- en bouwland onder de buurtschap Arrien. De bomtrechters hebben een doorsnee varierend van ± 2 tot 7m boven middellijn. De onderliggende afstand is ± 80 tot 100m, terwijl twee trechters aan elkaar grenzen. Verder geen schade.

• 08-11-1941 [Map15-178, Gebeurtenissen]
  Op deze zaterdagmorgen om 8.30 uur ontdekt landbouwer Willem Weitkamp, landbouwer te Stegeren, M13, vanuit zijn boerderij, zittend in de keuken een blauw gekleurde parachute, waaraan een herenrijwiel is vastgemaakt, zwart gelakt, merk Gazelle no 387052 voorzien van electrische lantaarn met dynamo.

Lees verder Gebeurtenissen in de Tweede Wereldoorlog →