Moet elke boom die op landgoed Het Laar is omgewaaid vervangen worden door een nieuwe boom, of is het beter de hele bomenlaan te vervangen met nieuwe jonge bomen.

30 juni 2023. Op landgoed Het Laar zijn ter hoogte van de gracht de openingen in de lanen als gevolg van omgewaaide en verwijderde oude bomen goed zichtbaar. Deze eerdere statige laan vraagt nodig om herstel.

Bijeenkomst 30 juni 2023
Deze vraag over het herstel van de lanen moest de gemeente Ommen, als eigenaar van landgoed Het Laar beantwoorden. Daarom werd op 30 juni 2023 een bijeenkomst voor belangstellenden gehouden.
OudOmmen.nl maakte een verslag van deze bijeenkomst op het landgoed waar het nodige herstel werd besproken. Gelukkig kunnen we nu – begin februari 2026 – constateren dat de gemeente een aanvang heeft gemaakt met het herstel van de lanen. Zodoende kunnen ook volgende generaties genieten van het mooie van het Laarbos.
Daarom bij deze opnieuw het verslag van 30 juni 2023.

1850

Niet alle bomen hebben een eeuwig leven. Ook die in het Laarbos niet. Verschillende monumentale bomen zijn in de loop van de jaren omgewaaid of hebben het door ziekte begeven, zonder dat ze zijn vervangen. Gevolg is aftakeling van het lanenstelsel wat juist zo kenmerkend is voor het Laar. Hierbij gaat het met name om de eiken en beuken die zich aan weerszijden van de lanen en de grachten bevinden. Sommige lanen zijn in het jaar 1850 aangeplant en hebben inmiddels een respectabele leeftijd bereikt. Door het ontstaan van openingen in de lanen dreigt het laaneffect verloren te gaan.

Discussie opgang brengen

Onder leiding van Ben Bakkenes, projectleider groen in dienst van de gemeente, vond deze week een bijeenkomst plaats op het landgoed voor belangstellenden. Daarbij werd gewezen op oplossingen en mogelijkheden om het lanenstelsel weer terug te brengen. “We willen een discussie op gang brengen om erachter te komen wat er leeft onder de bevolking van Ommen”, aldus Bakkenes. “Wel of niets doen of gedeeltelijk. Of helemaal lanen verjongen met andere boomsoorten vanwege de klimaatsverandering. Het gaat om het behoud van het landgoed, flora en fauna, bossen en bomen”.

“Om langs de Vecht te wandelen naar Dalfsen moet men uit het Laar komend, een minuut of twintig langs de verharde weg in de richting van Vilsteren wandelen.”

1979. Stationsgebouw Vilsteren net voor de afbraak.

Bordjes
We lezen met u mee uit het bondsblad De Kampioen van de ANWB zomer 1953: “Daar echter het verkeer langs deze weg niet druk is – de grote weg Zwolle – Ommen ligt ten noorden van de Vecht – en de smalle asfaltweg langs leuke punten voert (zoals de brug over de op helaas niet zo erg fraaie wijze gekanaliseerde Regge), hoeft dit stukje „harde weg” geen bezwaar te vormen. Een eindje voorbij de Reggebrug, waarnaast op het ogenblik een nieuwe en naar te hopen is, steviger brug gebouwd wordt, kan rechtsaf geslagen worden. Hier versieren, of liever ontsieren, een vrij groot aantal bordjes met „verboden terrein” de bomen en paadjes. Maar omdat langs deze paden en weggetjes wel overal rustieke banken, bestaande uit een doormidden gezaagde boomstam, blijken te staan, en behalve een nieuwsgierige koe op de „uiterwaarden” van de rivier niemand de eenzame wandelaar gadeslaat, wordt het niet geheel duidelijk waarom en voor wie deze terreinen nu eigenlijk verboden zijn. Ze behoren aan een familie N.V. en het is natuurlijk niet onmogelijk dat de bordjes er alleen maar staan om op niet-op-heterdaad-betrapte stropers toch de hand te kunnen leggen. Dit is o.a. de betekenis van de borden met „Verboden Toegang” op het landgoed Eerde, meer zuidelijk gelegen, waar tegen rustige wandelaars, zelfs als zij geen toegangskaart bezitten, niets wordt ondernomen.

“De verbinding Zwolle – Ommen wordt deze zomer voor het eerst niet meer onderhouden door het gezellige, maar wel erg vuile, langzame en oncomfortabele stoomtreintje, dat enige generaties lang de reislustigen van- en naar Zwolle heeft gebracht.”

De afwisseling van boscomplexen, weilanden, houtwallen, met daartussen telkens het water van de rivier de Vecht en haar vele afgedamde en tot rust gekomen bochten, verleent zo’n grote bekoring aan een wandeling van Ommen naar Dalfsen.

Toeristenlijn
Bovenstaande schrijft het ANWB-weekblad ‘De Kampioen’ dat in de zomer van 1953 verscheen. Het bondsblad vervolgt verder: “De eerste reizigers op deze lijn zullen wel hoofdzakelijk boeren zijn geweest, later echter werd het meer en meer toeristenlijn. Weinig Nederlandse boemeltjes van zo’n beperkte allure hebben zó veel buitenlandse reizigers vervoerd. In de jaren voor de oorlog vormde Ommen immers een centrum zowel voor de padvindersbeweging als voor de Theosofische Vereniging. Uit beide kringen kwamen veel vreemdelingen naar Ommen. Na de oorlog kreeg het traject een nieuwe betekenis: ’s nachts dreunen er de eindeloos lange olie-treinen voorbij, die hun lading van de boorvelden achter Mariënberg halen. Maar door de jaren heen moest het treintje steeds meer toeristen vervoeren: de schoonheid van de Ommense bossen, heuvels en vennen werd in steeds groter kring bekend. Dit jaar, bij de ingang van de zomerdienstregeling, mochten de ietwat museale spoorwegwagons eindelijk op stal gaan en diesel-elektrische treinen van het nieuwste, blauw geschilderde type, deden hun intrede. De reis duurt nu ook aanmerkelijk korter, en omdat in Zwolle behoorlijke aansluiting met de grote treinen bestaat, kan men Ommen in drie uur van het westen uit bereiken.

Eén bult van ongeveer 80 meter hoog: de Lemelerberg.

Schaapskudde op de Lemelerberg.
Zie voor meer afbeeldingen het album “Schapen op Lemelerberg“.

Heidelandschap
De afgelopen jaren heeft Landschap Overijssel in natuurgebied de Lemelerberg heel veel heide teruggebracht. Vanaf de top van de Archemerberg kun je het hele heidelandschap zien. Vlaktes met struikheide, af en toe een boompje, open zandverstuivinkjes en kleine kruidenrijke akkertjes. Al die afwisselende plekken in het landschap zijn ontstaan en aangelegd na het weghalen van bos. Dat klinkt best tegenstrijdig, maar eeuwenlang bestond de berg uit een uitgestrekt heidelandschap. Pas in de vorige eeuw hebben wij op grote schaal bomen aangeplant voor onder meer de mijnindustrie. Om de heide weer robuust te maken, is het bos nu weggehaald.

Er zijn gemeenten, welker bekendheid verre uitgaat boven hun werkelijke betekenis. Zo’n gemeente is in Overijssel: Ommen.

Drukte bij het postkantoor op het Sterkamp op de Besthmenerberg.

Het Sterkamp
Het is nog niet eens zoo heel lang geleden, dat men aan het Gare du Nord te Parijs, met hetzelfde genoegen, een kaartje naar Ommen kon nemen als naar Brussel of Amsterdam bijvoorbeeld, terwijl er toch wel enig verschil in importantie tussen de Belgische of Nederlandse hoofdstad, en het stadje, dat daar op het punt van samenvloeien van Vecht en Regge, in Salland ligt, bestaat. Ook al maakt het met z’n 18.000 hectare de grootste Overijsselse gemeente uit. Voor ’t feit dus, dat het met wereldsteden op één lijn werd gesteld, althans voor zover het de service aan Europese hoofdstations betreft, moet wel een bijzondere reden zijn geweest. Door deze te noemen raken we meteen de kern der zaak van Ommen’s vermaardheid: het Sterkamp!