VECHTDAL – De vereniging “Herdenking Slag bij Ane” organiseert op vrijdag 24 juli de jaarlijkse herdenking van de Slag bij Ane (1227).

Een diorama van de ‘Slag bij Ane, 28 juli 1227’, aanwezig in het Nationaal Tinnenfigurenmuseum in Ommen

De herdenking wordt gehouden in Historisch Cultureel Info Centrum Vechtdal (Museum Gramsbergen), aan de Meiboomplein 4, gelegen in het centrum van Gramsbergen, aanvang 14.00 uur. Anders dan gewend vindt de herdenking plaats op vrijdag.   

Archeologisch onderzoek
Behalve bloemlegging bij het monument staat de herdenking dit keer in het teken van lezingen over het archeologisch onderzoek dat vorige maand plaatsvond op het slagveld. Maar liefst vier sprekers zullen elk vanuit een eigen perspectief het onderzoek belichten: Jan van Doesburg, onderzoeker middeleeuwse en post-middeleeuwse archeologie bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) en Rik Ypey, student archeologie aan de Universiteit Leiden vertellen over het onderzoek dat zij samen met een groep veteranen en detector-amateurs een week lang hebben gedaan naar het mogelijke slagveld. Tijdens deze lezing vertellen zij over de bijzondere samenwerking en ervaringen in het veld. Ook de nieuwste inzichten die dit onderzoek hebben opgeleverd komen aan bod.
Jurrien Toenhake en heraldisch wetenschapper Klaas Padberg Evenboer belichten de vondst van een bijzondere pommel die al eerder op het slagveld werd gevonden en recentelijk de nodige aandacht trok.

Middeleeuws slagveld
Vorige maand werd voor het eerst wetenschappelijk onderzoek gedaan die de Slag bij Ane moet ophelderen. In 2027 is de slag precies 800 jaar geleden. Samen met de Stichting Overstichtse Oorlogen vond de RCE dat een mooie aanleiding om het slagveld systematisch te analyseren. Nooit eerder werd in Nederland een middeleeuws slagveld onderzocht. Veel details over de veldslag waren voorheen onbekend, zoals waar deze precies begonnen is. Wel vonden hobby-archeologen de afgelopen jaren objecten in de omgeving van Holthone die erop duiden dat daar gevochten is.

Pommel
Behalve veteranen en professionele archeologen waren ook vrijwilligers betrokken, zoals Jurrien Toenhake. Voor hem was het een bijzondere zoektocht. 36 jaar geleden vond hij, niet al te ver van het huidige zoekgebied vandaan, een bijzonder object in de grond met een metaaldetector. Hij dacht er niet veel van maar hield het toch bij zich. Twee jaar geleden besloot hij zijn hobby weer op te pakken en ging een nieuwe metaaldetector kopen in Lutten. Voor de zekerheid nam hij het voorwerp dat hij in 1990 had gevonden mee. De verkoper herkende het direct als een pommel. Dat is het bovenste deel van de greep van een middeleeuws zwaard of dolk. Nooit eerder werd zo’n vondst gedaan in Nederland, en zelfs wereldwijd is die uniek. De meeste pommels die gevonden zijn, komen namelijk van zwaarden. Dit exemplaar komt van een dolk en dateert uit circa op 1195. Aan het familiewapen te zien, komt het object van een ridderlijke familie.

Drentse boeren versus bisschop
De Slag bij Ane was een bloedige strijd die in 1227 werd uitgevochten tussen het leger van de bisschop van Utrecht en Drentse boeren. Tegen alle verwachtingen in wonnen de Drenten. De aanleiding voor de slag was een conflict over belastingen en bestuurlijke macht. De Drentse boeren wilden meer vrijheden, terwijl bisschop Otto II van Utrecht zijn gezag wilde handhaven. Een leger onder leiding van Rudolf van Coevorden versloeg uiteindelijk het ridderleger van de bisschop. Dat was onverwacht, omdat het ridderleger groter was en bovendien professioneler ingericht.

Bloemlegging
Na afloop van de verschillende lezingen – om ongeveer kwart voor vier – gaat het gezelschap naar de andere kant van de Vecht om bij het steentjesmonument aan de Anerveenseweg, in de buurtschap Ane, rood/witte bloemen te leggen. Deze kleuren zijn verbonden aan de Nedersaksische streek waar bijna 800 jaar geleden de veldslag plaatsvond. Ook vlaggen met deze kleur markeren het herinneringsmonument waar de slag heeft plaatsgevonden.

Tekst/foto: Harry Woertink