“Ommen, gelegen in het centrum van Overijssel, dateert uit het begin der middeleeuwen”.

Gezicht op Ommen met op de achtergrond de hervormde kerk. Rechts de pijp van het gemeentelijke opwekkingsbedrijf aan de Walstraat, waardoor een deel van de kom van stroom kon worden voorzien.

Bleekgezicht
Een verhaal over Ommen en omgeving uit 1923, geschreven in de taal van toen. “Wist men vroeger weinig van deze omgeving af, in de laatste jaren heeft zij hare beteekenis gekregen en zij dankt die uitsluitend aan haar schoonheid. Zij, die hiervan genoten, gewagen dan ook allen met opgetogenheid over het afwisselende van wat de natuur hier biedt. Uitgestrekte bosschen met lommerrijke lanen en heerlijke plekjes, bieden den wandelaar ruimschoots gelegenheid zich over te geven aan stille rust.

Heuvelachtige en bergachtige terreinen schenken hem nieuwe levensvreugd. Afwisselende wandelingen, tochten per rijwiel sterken in hooge mate de vermoeide zenuwen en oefenen hun weldadigen invloed uit op ieder, die een wijle in deze oorden zijn drukke werkzaamheden ontvliedt. De frissche lucht en de verkwikkende dennengeur missen niet hunne gunstige uitwerking op hen, die dit zoo zeer noodig hebben. Velen die hier slechts eenige weken doorbrengen, komen met een bleek gezicht en keeren met een blos op het gelaat terug. Dat er niet altijd aan alle aanvragen om pension kan voldaan worden, ligt voor de hand, wanneer men bedenkt, dat te dezer plaatse de beschikbare gelegenheden voor Hotels niet groot zijn.

Idyllische plekjes
Dit werd er niet beter op toen het eerste rangs „Hotel Pension Het Laar” bestemd werd voor Gastenhuis van de Theosofische Vereeniging. Evenwel, andere tijden, andere zeden. Het laatste seizoen heeft zich gekenmerkt door een buitengewoon druk Vreemdelingenbezoek, echter op een andere wijze dan vorige jaren. Baron Ph. van Pallandt te Eerde stelde op zijn uitgestrekt grondgebied plaats beschikbaar voor hen die een z.g. kampleven in de natuur wilden voeren. Hem worde daarvoor hulde gebracht. De vele idyllische plekjes bieden voor dat kampleven ruimschootsch gelegenheid. Uit alle oorden des lands is er dan ook door onderscheidene familiën gretig en dankbaar gebruik van gemaakt. Maar er is nog een bijzonderheid waarop wij de aandacht kunnen vestigen en dit is namelijk het feit, dat door de Nederl. Padvindersvereeniging, in overleg met Baron van Pallandt is besloten om op zijn landgoed het Centrale punt te vestigen van genoemde Vereeniging. Ongeveer 2000 Padvinders en Padvindsters uit het Noorden en Zuiden, Oosten en Westen van ons land, zelfs van vreemde Nationaliteit konden zich dezen zomer verlustigen in de ongerepte natuur, die hen in ruime mate werd geboden. Deze organisatie, die onder leiding staat van Hopman Schaap te Wassenaar, kan hare vlerken hier breed uitslaan. De Padvindersbeweging laat zich in deze vrije natuur gemakkelijk demonstreeren. Dat in het vacantieseizoen deze beweging een groote drukte en bedrijvigheid teweeg brengt voor het anders nogal stille en kalme dorp, behoeft geen betoog.

Centrumplaats
Nog kort geleden onderscheidde men Ommen in twee Gemeenten namelijk Stad en Ambt Ommen. Het stadje Ommen is de centrumplaats van een reeks gehuchten en buurtschappen, het zoogenaamd Ambt Ommen. Veel bijzonders is er niet van te vertellen. Het kan niet bogen op moderne prachtige gebouwen, ruime breede straten of kunstmatigen mooien aanleg. Door zijn beknopte, ineengedrongen bebouwdheid kan het zich in dit opzicht niet ontplooien. Wel wordt gestreefd naar verbeteringen en deze werden zoo doelmatig mogelijk aangebracht. De bestratingen, rioleeringen en verfraaiingen zijn door het Gemeentebestuur de laatste jaren krachtig ter hand genomen. De dezer dagen gereed gekomene nieuwe verkeersweg nabij de brug, verschaft niet alléén dit gedeelte een groote praktische verbetering, maar ook verfraaiing. In tegenstelling met de nauwe straten treft men hier ruime pleinen aan, waar geregeld elke week markten worden gehouden. Op deze marktdagen heerscht er een buitengewone levendigheid en drukte. Kooplieden van allerlei slag kunnen op elk gebied hier zaken doen.

Markt
De veemarkt, paarden, varkens en schapenmarkt, benevens de eiermarkt, de laatste nogal van beteekenis, lokken de omwonende boeren en boerinnetjes, allen in hun Zondagsch pakje gestoken, naar deze plaats; zij ontvluchten het eentonige dagelijksche en stil landelijk leven en maken er meteen een uitgaansdag van. Onder genot van een glaasje „klaore met suker” treffen Gait Jan en Hendrik Jan, Gait Diene en Albert, Diene mekaar hier aan en vertellen elkaar de wederwaardigheden van de afgeloopen week, beklagen zich over de goedkoope biggen en varkensprijzen, over het ongunstige weer en over alles, wat niet bevorderlijk is voor het welzijn van den boer; en als men dan zijn hart voor elkaar heeft uitgestort en aan zijn gemoed heeft lucht gegeven, gaat men verlicht naar huis, vol hoop op de komende dagen, om a.s. week weer hetzelfde nieuws mee te nemen. De markt dan is voor Ommen de trots, zonder deze zou het zich bij lange na niet in zulk een bloei verheugen, als waarin ’t nu verkeert.

Op het gebied van onderwijs telt Ommen behalve zijn lagere scholen ook het U. L. O., voor eenige jaren tot stand gekomen op initiatief van „Vreemdelingenverkeer”, verder de Vakteekenschool, de Pythagorasschool en het Landbouwonderwijs. Op gebied van vereenigingen noem ik de muziekvereeniging „Crescendo”, Zangvereeniging Filomeel, Voetbalver. O. V. C. en „Vreemdelingenverkeer”. Eerstgenoemde, die op verschillende concoursen onderscheidene prijzen verwierf, zal het a.s. voorjaar een Nationaal Federatief muziekconcours organiseeren.

Heb ik het voornaamste van stad Ommen vermeld, van de omgeving heb ik de schoone natuur reeds besproken. Ik voeg hieraan nog toe, dat men hier aantreft de Lemelerberg (80 M.) en de Besthmenerberg (40 M.), vanwaar men een prachtig vergezicht heeft over den omtrek; de rivieren de Vecht en Regge, waar liefhebbers van visschen hun hart kunnen ophalen, kortom men vindt hier alles, wat een ongerepte natuur den mensch kan schenken.

Belangstelling
In den loop van dit jaar zijn voornoemde twee Gemeenten tot één vereenigd. Voor de Vreemdelingen zal hierdoor weldra een groot ongerief tot het verleden gaan behooren. Het nieuwe Gemeentebestuur zal namelijk den tol aan de Vechtbrug met ingang van 1 Jan. a.s. opheffen, voorzeker tot genoegen der talrijke Automobilisten, Motorrijders enz. die deze streken bezoeken. Na al het voormelde is het te begrijpen, dat deze streken al meer en meer gezocht worden, ook als woonplaats. Nog zij vermeld, dat hier eenige goede Hotels aanwezig zijn, voorzien van alle gemakken en comfort, autogarages en goede rijtuigen. Mogen deze regelen er toe bijdragen, dat de belangstelling voor Ommen en zijn prachtige omgeving worde verhoogd. Ommen Nov. ’23.”

Wat betreft de stroomvoorziening 100 jaar geleden: machinist K.Bakker stookt hier aan de Walstraat de kachel voor opwekking van elektriciteit. Na 10 uur ’s avonds werd geen stroom meer geleverd. Als waarschuwing van de uitschakeling haalde de machinist eerst even een handel naar beneden. De mensen zeiden dan: “Bakker knipoogt.”

Tekst: Harry Woertink – Foto’s: collectie OudOmmen.nl