(Oud)Ommen historisch belicht met ‘Olde Vechte’, ‘Mulertsdiekie’ en ‘Makkinga’s mölle’.

1910. Makkinga’s mölle op den Oord met de molenkolk, naar een (vrije) pentekening van Sam van Beek.

De molen van Smit en Helmich
Op de plek waar nu Huize Olde Vechte staat aan de Zeesserweg in Ommen stond vóór 1900 een windmolen van de firma Smit en Helmich. Met deze molen werd gerst tot gort gepeld. Ook werd uit koolzaad en lijnzaad (zaad van vlas) olie geslagen. De molen werd gesloopt en op deze plaats het nog bestaande herenhuis gebouwd door notaris F.W.N.Baron Mulert die in 1847 notaris in Ommen werd. Ook werd hier het notariskantoor ondergebracht. De notaris kon rechtstreeks van zijn huis over het dijkje ‘Mulertdiekie’ richting ‘Makkinga’s mölle’ aan Den Oordt wandelen.

Beukenlaantje
De Vecht doorsneed dus nog niet het laantje, zoals dat na de ‘verbetering’ van de Vecht wel het geval is. De oude Vechtarm ligt er als Olde Vechte nog steeds, zowel voor als achter het huis. Het Mulertsdiekie met aan beide zijden beuken was een geliefd laantje voor verliefde paartjes die in de avonduren de eenzaamheid op prijs stelden. Een deel van het beukenlaantje is nog terugvinden als je gaat richting zwembad. Vlak langs het klinkerpad staat een prachtige oude beuk met een geweldige stronk.

Naam Makkinga aan molen verbonden
Nu we het over molens hebben: ‘Wie ’s nachts maalt kan zijn kop kwijtraken’. Om de Ommer bakkers van voldoende meel te kunnen voorzien moest Makkinga’s molen soms ook ’s nachts malen. Door gebrekkige verlichting kwam molenaar Roelof Makkinga in 1887 tijdens het smeren van de hals en de pen van de bovenas met varkensreuzel met een been tussen het bovenwiel en de bonkelaar. “Hij geraakte met zijne kleren vast en werd daardoor rondgeslingerd, tengevolge waarvan een zijner benen boven en beneden de knie geheel werd verbrijzeld“, zo valt te lezen in de krant van toen. Hij moest dan ook verder met een houten been door het leven. Een oud molengezegde is dan ook: ‘Kom niet in de kap van een draaiende molen, je kan je kop kwijtraken’. Maar het kon nog erger. Op 9 februari 1857 overkwam de dan 70-jarige Roelof Makkinga wederom een noodlottig ongeval in de molen dat hij helaas met de dood moest bekopen. Mooi dat nu dan ook de achternaam van deze molenaar zichtbaar aan de molen verbonden is.

Houtzaagmolen
De molen aan Den Oordt, ook bekend als Makkinga’s mölle werd 200 jaar geleden gebouwd door Roelof Makkinga. Oorspronkelijk als zaagmolen, maar zo’n honderd jaar geleden is de molen omgebouwd tot korenmolen. Bij een grote restauratie in de zestiger jaren kwamen de maalstenen niet terug. Met behulp van vrijwillige molenaars is eind negentiger jaren van de vorige eeuw de molen weer maalvaardig gemaakt met een officiële ingebruikstelling op 24 juni 1999 door wethouder B.J. Warmelink.

Krukas
In 2019 werd de molen voorzien van een ijzeren krukas als eerste stap om de oorspronkelijke zaagfunctie van de molen terug te brengen. Onder regie van de beherende Stichting Ommer Molens is men anno 2024 bezig met het uitvoeren van een restauratie om de molen weer terug te brengen naar een houtzaagmolen.

Tekst: Harry Woertink – Foto’s: collectie Oud Ommen.nl

Huize Olde Vechte

Mulertsdiekie richting molen Den Oord

Olde Vechte

Eeuwenoude beuken van Olde Vechte

Molernaars op Den Oord

Op de achtergrond de beuken van de vroegere Mulertsdiekie

Verbeteringsplan van de Vecht uitgevoerd in 1901

Naschrift Webredactie OudOmmen.nl, zie ook:

• De eerste afbeelding bij “Foto’s en afbeeldingen” -> “Ommen” ->”Vecht (activiteiten)“.
  Een foto van het kanaliseren van de oude Vecht gezien vanaf de Vechtbrug, met het Mulertsdiekie nog zichtbaar op de achtergrond.