Elk zich zelf respecterende stad of dorp heeft haar eigen specialiteit. Zo zijn er Bosschebollen, Dalfser moppen of Zwolse balletjes. En Ommen heeft al meer dan 150 jaar Zuute Plassies.

Stroop en anijs

Een zuute plassie is een typisch Ommer lekkernij. Het gaat om een klein rond broodje waar ‘zuute’ staat voor zoet en ‘plassie’ voor broodje. Als voornaamste smaakmakende bestanddeel bevat het broodje stroop en anijs. Het verhaal achter het zoete broodje.

Zuute plassies, zoete broodjes uit Ommen

De warme bakkers bakken de zuute plassies vanaf half oktober tot het einde van het jaar. Gedurende deze maanden gaan ze letterlijk en figuurlijk als zoete broodjes over de toonbank. Omdat ze zo goed in de smaak vallen kan Ommen vandaag de dag nog steeds genieten van dit luxe broodje dat zijn oorsprong vindt rond 1850. Het feest van Sint-Nicolaas was van een rooms-katholiek heiligenfeest geworden in een niet-kerkelijk feest. Toen kregen veel elementen van de huidige viering vorm en brak de tijd aan van zoet en lekkers.

In het midden van de negentiende eeuw kenden verhoudingsgewijs Ommen een groot aantal bakkers. Om hoofd te kunnen bieden tegen de moordende concurrentie moesten de bakkers met nieuwe bakproducten komen. Zo is eigenlijk het zoete broodje als een stroopbroodje ontstaan. Als midwinterbaksel lag de toevoeging van anijszaad dan ook voor de hand.

Geheim recept

Ondanks dat het recept voor de andere bakkers geheim was, kwamen zij min of meer tegelijk met hetzelfde broodje op de markt. Van patent of octrooi had men nog nooit gehoord. Opmerkelijk daarbij was dat alle Ommer bakkers de dezelfde benaming voor de lekkernij kozen: zuute plassie, ofschoon sommige bakkers er wel hun eigen schrijfwijze op nahielden variërend van zuute plässie tot zûte plassie.

Mooie aanvulling omzet

Zuute plassies worden nog steeds gebakken. Alleen is het aantal plaatselijke bakkers terug gelopen tot thans twee: Siss en Bro (Ten Brinke) en Van der Most.  Vroeger werd er veertien dagen voor Sinterklaas gebakken. Nu beginnen de bakkers er begin oktober al mee.  De verkoop van de luxe broodjes was vroeger een mooie aanvulling op de omzet, ondanks dat de mensen zich toen maar weinig luxe konden permitteren. Zodra de eerste zuute plassies van het jaar uit de oven kwamen gingen de bakkers er mee langs de deur om ze uit te venten. Toen kosten ze zo’n vier cent per stuk.

De vraag naar de ovenverse zuute plassies  is nog steeds groot. Veel Ommenaren die elders wonen komen speciaal naar Ommen om zuute plassies ze te kopen. Het recept ging ook van hand tot hand over van oude naar nieuwe bakkers.  In de beginjaren werd roggemeel gebruikt, want tarwemeel was rond 1900 nog een luxe. Nu zijn tarwemeel met anijszaadjes en stroop de ingrediënten.. Na het rijzen gaat het deeg in een in raten verdeelde bakvorm tien minuten de oven in en dan is het smikkelen. Besmeerd met roomboter zijn zuute plassies het lekkerst. Eet smakelijk!

Tekst: Harry Woertink – Foto’s: collectie OudOmmen.nl

Nu oudbakker Marinus Koggel bakt zuute plassies

Ommen had vroeger meerdere bakkers. Hoek Bouwstraat/Vrijthof bakkerij van G.Wicherson, 1911

Zuute plassies dagelijks ovenvers

Besmeerd met roomboter zijn zuute plassies het lekkerst. Eet smakelijk!

Andere afleveringen uit de reeks “Ommen historisch belicht”:

• 1 –

Algemene begraafplaats aan de Dr.A.C.van Raaltestraat

• 2 –

Burgemeesters van Ommen vanaf 1811

• 3 –

‘Olde Vechte’, ‘Mulertsdiekie’ en ‘Makkinga’s mölle’

• 4 –

Tot 1975 had Ommen nog een touwslagerij