“Wetenswaardigheden uit het archief” is een artikelreeks van OudOmmen waarbij steeds één actueel onderwerp wordt belicht aan de hand van een opsomming van historische informatie uit het archief van Jan Lucas. Het is een dynamisch artikel, het zal steeds worden bijgewerkt als er nieuwe historische informatie wordt verkregen.

afb. OudOmmen
1956 – Houtskoolbranden aan de voet van de Lemelerberg

Grote stapels blokken hout, afgedekt met een soort plaggen, die vervolgens in brand werden gestoken met als doel om houtskool te produceren worden ook wel meilers genoemd. Deze techniek om houtskool te bereiden is al heel oud, zo zijn er in 2002 in de buurt van Zutphen resten van honderden meilerkuilen gevonden uit de 9e eeuw.

Welke wetenswaardigheden zijn hierover bekend uit de gemeente Ommen ?
Wij hebben de volgende informatie (cursief = letterlijk) uit het verleden opgegraven:

• 1947
  Houtskoolbranden op de Lemelerberg
  Linker foto: Links Arie Aitink, tweede van rechts Lammert de Graaf en geheel rechts Ap v.d. Hoek
     
  Foto’s: OudOmmen – ontvangen van de fam. G. Jansen Lemelerveld
• 20-12-1949
  Dat houtskoolbranden geen ongevaarlijk werk is, ondervonden de arbeiders in Eerde dezer dagen, toen er een zware mitrailleur kogel ontplofte. Reeds enige malen eerder waren er tussen de plaggen, die op het hout gelegd worden, zware kogels gevonden en ook ontploft. Dit gebeurde echter meestal snachts. Nu ging het echter anders. Als gewoonlijk hadden de branders plaggen op het hout gelegd. Nauwelijks hadden zij zich verwijderd of er klonk een geweldige knal en hoorde men een projectiel door de lucht suizen. Niemand werd gewond.
• 07-04-1956
  Houtskoolbranders bij Lemelerberg.
  De afgelopen maanden zijn er door de Ned. Heide Mij op de Lemelerberg hele komplexen dennebossen gekapt. De vrijgekomen gebieden worden weer met jonge bomen beplant. Gelijktijdig hebben ook de fraaie lanen een goede beurt gekregen. Zo zijn er vele sierbomen vrijer komen te staan.
  De houthandelaar, die de duizenden bomen heeft gekocht, laat deze aan de voet van de berg afschillen, sorteren en zagen. Veel hout gaat er naar de mijnstreken in Nederland en Duitsland. Ook wordt een groot deel vervoerd naar papierfabrieken. Over het resterende hout ontfermen zich de houtskoolbranders. Deze stapelen het hout op in ronde hopen, met een omtrek van ongeveer 10 meter en een hoogte van 3 meter. Het geheel wordt afgedekt met lover en leem. Hierna wordt het hout in brand gestoken en er enige weken later als houtskool uit gehaald. Deze branderij komt in Nederland bijna niet meer voor en is zeer interessant om te zien.

Bron: OudOmmen – uit het archief van Jan Lucas