Nederlandse erfgoedinstellingen zijn de afgelopen jaren geteisterd door calamiteiten: de golf van diefstallen en beschadigingen van bronzen beelden in het land begin dit jaar in onder andere Soest, Laren, Maarssen, Nieuwegein, Bilthoven en Breukelen; de diefstal van kerkelijke objecten in Edam en Blitterswijk en de constatering van schadelijke asbeststoffen in Museum Flehite, waarna het museum acuut werd gesloten.

Foto: KCO
Boeken die brandschade hebben opgelopen in de Nederlandse Bibliotheek. Ter illustratie van wat je niet wil dat je overkomt!

Calamiteiten zijn ook nadrukkelijker onder de aandacht van de media gekomen en de roep om afdoende maatregelen is groot. In september gaat er een project van start dat er voor moet zorgen dat de veiligheidszorg van erfgoedinstellingen verbeterd wordt. In Overijssel wordt dit verzorgd door Kunst & Cultuur Overijssel (KCO). Musea, bibliotheken en archieven hebben behalve de zorg voor mensen en gebouw ook de zorg voor hun collectie. Vaak staat veiligheidszorg niet bovenaan de agenda. Dit geldt ook voor erfgoedinstellingen in Overijssel. Calamiteitenplannen zijn vaak verouderd en de instellingen weten niet waar zij hulp kunnen vinden in geval van nood. Nadat het Instituut Collectie Nederland (ICN) een proef heeft uitgevoerd in Den Haag, is het nu de bedoeling dat er regionaal netwerken gevormd worden tussen de erfgoedinstellingen met een landelijke dekking. Het ministerie van OC&W heeft aangegeven dat zij dit belangrijk vindt, en de Mondriaan Stichting opdracht gegeven een subsidieregeling te ontwikkelen. Ook provincie Overijssel, gemeenten en de instellingen leveren een bijdrage.

In Overijssel zal dit project geleid worden door een medewerker van KCO en een externe veiligheidsdeskundige. Zij beginnen met het vormen van een netwerk in de regio Ijsselstreek. In een aantal informatiebijeenkomsten zullen de deelnemers geholpen worden met het opstellen en/of verbeteren van een geïntegreerd calamiteitenplan inclusief plan voor duurzaam onderhoud. Plaatselijke hulpdiensten, zoals de brandweer en de politie, geven advies. Nog belangrijker is dat de instellingen samen een netwerk gaan vormen. In het netwerk wordt geïnventariseerd welke hulp en kennis aan elkaar geboden kan worden ten tijde van een calamiteit. Na het project zullen zij jaarlijks bij elkaar komen om kennis te blijven delen en elkaar scherp te houden op het gebied van veiligheidszorg.

De volgende instellingen zullen deelnemen aan de eerste veiligheidsregio:
Deventer musea, Frans Walkate Archief te Kampen, Gemeentearchief Kampen, Stedelijk Museum Kampen, Historisch Centrum Overijssel te Zwolle, Stedelijk Museum Zwolle, Museum De Fundatie te Heino/Wijhe en Zwolle, Protestante Theologische Universiteit Kampen, Ecodrome Zwolle.

Bron: Kunst & Cultuur Overijssel – 17 september 2007