Dit is de laatste van een serie van 3 afleveringen. (webredactie OudOmmen.nl: zie ook aflevering 1 en aflevering 2)
We zetten onze wandeling uit 1906, langs de Overijselsche Vecht onder leiding van L.Nooter voort vanuit Hardenberg. Hij schrijft dat over een paar dagen de N.O.L. het verkeer met Drenthe zal versnellen door het inleggen van nieuwe treinen.

Overigens is hier alles oud, ten deele afgeleefd en minder goed onderhouden dan in Dalfsen en Ommen. De bisschoppen van Utrecht hadden hier een sterk slot gesticht, dat tevens als bouwwerk uitmuntte. Dit slot wordt beschreven in een Overijselsche Almanak van 1836. Maar niets herinnerd aan die dagen van voorheen. Alles wijst naar de toekomst: de nieuwe spoorlijn en de werken tot normalisering van de Vecht.In het lage land tussen de twee Vechtarmen is men druk aan het graven.Het traject van Hardenberg naar Gramsbergen lijkt op dat van Zwolle naar Dalfsen. De postwagen van Amsterdam naar Groningen moest door deze streek zijn weg vinden. De venen ten N.en Z. van de Vecht dwongen daartoe. Hier zijn in overouden tijd, in de langdurige strijd tusschen den Bisschop en zijn lastige “onderdanen” rake klappen uitgedeeld.

Zoo op 1 Aug. 1227 in den slag bij Ane, waarvan Picardt het volgende beknopt relaas geeft: “Den Bisschop ( Otto van der Lippe) eenen machtigen Heyrleger hebbende en vergeselschapt zijnde van veele en machtige Potentaten, soo Geestelijcke als Wereltlicke en gekomen zijnde bij Gramsbergen, geraeckt met zijn volck in de weeke en morassige Landen, welcker natuur haer onbekendt is en wert daer over van Heer Rudolf van Covorden en de Drenthers, in route geslaghen. Daer blijft den Bisschop dood met vijfhondert man: en den verloren Bisschop werd wederom gevonden in een moras, dood, zeer mismaekt, zijnde zijn hooft met slaghswaerden gelijk als gevilt. Den graef van Gelderen met vele andere Potentaten, werden aldaer gevangen en naer Coverden gebracht: en de Overwinners bekomen enen treflicken buyt.” In het oude Gramsbergen komen de wegen samen Langs de Vecht en de Dedemsvaart. Het laatste stuk naar Coevorden beschrijft hij als saai. Hij noemt de Haandrik waar het Coevordens kanaal wordt gekruist door de Vecht en ziet de stuw in werking. Als de stuwen ’s winters worden weggenomen dan verandert de magere Vecht in een krachtige stroom, soms zo waterrijk, dat men langs overlaten het water laat wegstromen naar plaatsen, waar ’t meer goed dan kwaad kan doen.

De wandelaar arriveert in Coevorden. De vroegere vestingstad is: “wel gebouwdt op eenen Sand grond, maer nochtans rondom met Morassen omzingelt en daer mede gelijck als uyt de natuur gefortificeert…..en enige van deze moeren zijn wel van buyten met eenige groente bewassen, maer zijn onder weeck, bedriegelick, los en voor menschen en paerden inpassabel.” Er volgt een beknopte geschiedenis van Coevorden. In een zo vaak doorschoten stad kan men geen antieke huizen verwachten: toch is er nog één over in de Friesche straat, dat zeer in ’t oog valt. Het huis ( waar ik persoonlijke herinneringen aan bewaar GV.) dateert van 1631 en wordt met een prachtige pentekening bij het verhaal afgebeeld. De terugreis naar Zwolle verloopt als volgt: met de stoomtram gaat het langs de Dedemsvaart eerst naar Lutten, dan naar Hardenberg en daar met de N.O.L. via Ommen naar Zwolle.
Hoewel het verhaal zich voor een deel buiten onze stadsgrenzen heeft afgespeeld wilde ik u deze wandeling en de schrijfwijze van inmiddels 100 jaar geleden, als voorloper van het huidige ‘Vechtdalpad’ niet onthouden.

Gerrit Volkerink

Bron: HKO97.nl

Webredactie OudOmmen.nl: Eerder verschenen afleveringen uit de reeks “Van de archivaris”:

1 – maart 2005
2 – oktober 2006
3 – november 2006
4 – december 2006