Zoekplaatjes 83

 Op de zuidhelling van de Lemelerberg, op de plek waar later baron Ledeboer zijn jachthut vanuit Zwitserland liet aanvoeren, blijkt eind 19e eeuw een koepel te hebben gestaan. Wie wist dat daar ooit een Koepel stond en wie heeft/kent er nog documentatie over?

8 gedachten over “Zoekplaatjes 83

  1. Nieuw mysterie rondom Ommen: Koepel op de Zuidhelling van de Lemelerberg

    http://watwaswaar.nl/#gK-cC-4-1-1v-1-4OmW-2fSa—hRD
    . Op deze (1e) Topografische Militaire Kaart (Bonneblad – kleur – 1896 – kaartnummer 322 – Den Ham – Kadaster / 1849 – tekenaar L.J.S. von Motz – Nationaal Archief) geeft een bijna maagdelijk beeld van een kale Lemelerberg met hier en daar wat plukjes kennelijk pas aangeplant bos.
    . Van de elders op dit forum besprokken evenwijdige wallen op de Zuidhelling is nog niks te zien, hoewel de horizontale repen bos er een voorbode van lijken te zijn.
     
    . Op deze (2e) uitvergroting duikt echter een heel nieuw mysterie op: de Koepel op de plek waar later baron Ledeboer zijn jachthut vanuit Zwitserland liet aanvoeren.
    – Nu wordt enigszins begrijpelijk waarom het huidige huisje op die plek van de vroegere Koepel staat; het een heeft het ander kennelijk opgevolgd en dat zal wel met een bouwvergunning op een alreeds of voorheen bebouwde plaats te maken hebben gehad. Het verklaart dus wellicht ook de zeer bijzondere en opvallende plek van het huisje en het feit dat het zo dicht op de er langslopende zandweg staat…
    . En mede in verband daarmee ook enigszins waarom er af en toe ongenode gasten rond het huisje zwerven in weerwil van de bordjes Privéterrein; de plek had vanouds een publieksaanzuigende werking; dat was ‘ie natuurlijk op geselecteerd en het uitzicht (van toen) rechtvaardigt die keuze.
    . Interessant is ook dat links van de Koepel twee zandwegen beginnen die eindigen bij de steenfabriek op wat nu Statum aan het kanaal is. Tussen die twee beginpunten staat een rood stipje voor wat…?
     
    Op het (3e) Bonneblad in kleur van 1896 komen de twee zandwegen van/naar de toenmalige steenfabriek / latere melkfabriek op het huidige Statum aan het kanaal samen op wat nu de bovenste van de twee evenwijdige wallen op de Zuidhelling is. Zie daarover http://www.oudommen.nl/?p=7142 en Zoekplaatje 78 op http://www.oudommen.nl/?p=7122 .
    . Nu de vraag: Wie wist dat daar ooit een Koepel stond en wie heeft/kent er nog documentatie over?

    Like

  2. Is er in het Archief te Zwolle niets te vinden betreffende de steenfabriek? Er moest ook in vroeger tijden een soort van hinderwetvergunning zijn aangevraagd bij de gemeente,misschien staat daar ook iets in over een smalspoor.
    Ook over aanleg van een spoorlijn moest er een consessie aangevraagd worden bij de provincie of valt een smalspoor daar niet onder?
    Ook ben ik er achter gekomen dat een Landweer ook een militaire verdediging kan wezen.
    Zo blijven er nog veel vraagtekens over betreffende de Lemelerberg.

    Like

  3. Geachte heer Seigers,
    In antwoord op uw bovenstaande reactie:
    We hebben de locomotief al te pakken; nu nog de rest van het verhaal!
    . Op http://onsverwonderenrondomommen.blogspot.com/2011/06/smalspoor-van-de-zuidhelling-op-de.html staat onder “Smalspoor van de Zuidhelling op de Lemelerberg naar Statum aan het Kanaal door Overijssel” een deelantwoord; zie ook: http://www.oudommen.nl/?cat=72 –1866 – Ingekomen stukken Ambt-Ommen :
    – “H.G. de Wilde, aannemer van publieke werken te Meppel, heeft op 6-6-1866 vergunning gekregen tot het gebruik van een locomotief tot vervoer van zand en grint uit de Lemelerberg naar het Almelose kanaal. De publieke weg, lopende door het Lemelerveld aan de voet van de berg dwars over het spoor, welke door deze locomotief elk ogenblik moet worden gepasseerd moet door sluit- of slagbomen worden afgesloten, terwijl een wachter hierbij moet worden geplaatst om bij het passeren van rij- voertuigen of vee de bomen te openen en te sluiten”.

    . Hiermee is de discussie hieronder (helaas) wel een beetje achterhaald, maar er blijft (gelukkig) nog genoeg over om ons te verwonderen en af te vragen, zoals:
    . Heeft die locomotief ook de berg beklommen via het smalspoor over de wallen?
    . Of is het in of op de berg gewonnen leem toch (eerst) met paardentractie naar de tiggelerij op Drieling en later de steenfabriek op Statum via het ooit bestaande “Fabriekpad” en de “Spoordijk” (zo hoorde ik van het Landschap Overijssel) vervoerd? Ook deze namen moeten toch ergens in de registers terug te vinden zijn? Maar, welke…?

    . Zijn hier geen ansichtkaarten meer van?

    . De diverse artikelen over de landweren cum annexis in de provincie (maar voor zover ik nu weet helaas niet bij Ommen of Lemele) heeft u vast al wel gevonden op dit rijke forum of op OnsVerwonderenRondomOmmen?
    Groet!

    Like

  4. “De Koepel” bijnaam van theehuisje
    Eén van de mysteries van de Zuidhelling van de Lemelerberg die ons al zo lang verwonderen rondom Ommen is opgelost. De heer Ab Goutbeek, die we onlangs in de Historische Kring te Dalfsen ontmoetten, mailde ons een notitie over de GESCHIEDENIS VAN DE LEMELERBERG waarin Dr. A.L.C. Schmidt onder meer het volgende vertelt:
    “… Omstreeks 1924 werd de zuidpunt van de Lemelerberg door de Noord-ooster-locaalspoorwegmaatschappij te koop aangeboden. Het bleek daar toen een volkomen kaal terrein te zijn, helemaal kort gehouden door schapen van verschillende boeren uit Lemele.
    Er stonden twee schaapskooien; bij één daarvan, boven de es, woonde Hutjan. Op deze plaats is dit nog te zien aan de vegetatie, ontstaan door menselijke bewoning. De rest was kaal en verdeeld in oost-west lopende akkers, waarvan soms nog een kielspit als grens aanwezig is. Op de top, waar nu een huisje staat, stonden toen enkele bomen, waardoor dit de bijnaam van “de Koepel” kreeg. Het huisje dat er nu staat werd in 1927 uit Oostenrijk aangevoerd. Vlak erbij werd een garage gebouwd in de vorm van de oorspronkelijke schaapskooi. Het plan was, van dit terrein een prachtige tuin met bijbehorend landhuis te maken, zoals dat het gebruik in die tijd in Twente was. Van dit plan zijn alleen de paden van de tuin ten uitvoer gebracht, en tevens vinden we verspreid nog de Rhododendrons…”
    We zijn heel blij met dit mooie nieuws! Met het mysterie van de twee evenwijdige wallen bij het huisje zijn we echter nog geen stap verder, alhoewel de hierboven genoemde “oost-west lopende akkers” en di “kielspit” misschien toch een aanwijzing inhouden? Wie het weet mag het zeggen!

    Like

  5. Spoor langs zuidelijke voet Lemelerberg
    http://www.nols-maatschappij.info/Geschiedenis/Bouw.htm
    – Bouw van de NOLS
    – Op 13 oktober 1900 stelt de NOLS aan de minister voor om een stuk grond te kopen van circa 25 hectare aan de zuidelijke voet van de Lemelerberg in de gemeente Ambt-Ommen. De grond heeft de NOLS nodig voor het ontlenen van ballastzand. Van de totaal benodigde hoeveelheid van 120.000 m3 kan waarschijnlijk 80.000 m3 worden gewonnen uit het terrein. Er is een optie voor een extra stuk grond. Het zand kan via een te huren stuk grond naar het kanaal Zwolle – Almelo worden gebracht. De NOLS huurt het verbindende stuk grond voor een periode van 6 jaar.

    Like

  6. Een brief van Elias Ravenshorst aan ds. Van Raalte in Holland Michigan, geschreven op 19 november 1860, vult de informatie van Dr. Schmidt aan:
    “De school te Lemele wordt door het Gemeente Bestuur van het Ambt Ommen in Maart naar het Kanaal verplaatst. — Op het hoogste punt van den Berg aan de zuidzijde heeft de Heer Blikman een koepel gebouwd te midden eener aanplanting van opgaande boomen, van uit dien koepel heeft men een allerheerlijkst gezigt. —”
    De bomen die de koepel werden genoemd zijn dus op hun beurt weer naar een echte koepel genoemd.
    Dit zoekplaatje lijkt me hiermee opgelost.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s